Konut Alırken Hukuki Değerlendirme Nasıl Yapılır?

Başınızı güvenle sokabileceğiniz bir konut edindiğiniz için sevinirken kendinizi bir anda hukuki bir karmaşanın içinde bulmamak için tapu işlemleri; taşınmazın üzerinde herhangi bir tedbir ya da haciz olup olmadığı; konuta ait eski borçlar ve sözleşmeler, satıcının kimliği ve imar planında belirtilen kullanım türü ve imar hakları gibi konularda bilgi edinmelisiniz. Size uzatılan her türlü sözleşme metnini, yazı karakterleri ne kadar küçük olursa olsun, okuma alışkanlığınız olmalı. Kat Mülkiyeti Kanunu’nda apartman dairesi ‘bağımsız bölüm’ olarak adlandırılmaktadır. Bir binanın ruhsatının olması bağımsız konut birimlerinin de ruhsatı olduğu anlamına gelmez. Binanın hangi bölümlerinin ‘ortak alan’, hangi bölümlerinin ‘eklenti’, hangi bölümlerinin ‘bağımsız’ olduğunu ve her bağımsız bölüme ne kadar ‘arsa payı’ düştüğünü öğreniniz. Tapudaki projeye ve açıklamalara uygunluk konusunda dikkatli olunuz. Tapu işlemleri alıcı ve satıcı tarafından ilgili Tapu Sicil Dairesi’nde gerçekleştirilir. Taşınmazlar üzerinde her türlü resmi işlemin yapılması öncelikle taşınmazın tapu sicilinde kayıtlı olmasına bağlıdır; ayrıca tapu işleminde esas alınacak ‘emlak vergisi bildirim’ değerinin bilinmesi gerekir. Tapu işlemlerinde tarafınızdan ya da vekil olarak atadığınız kişiden talep edilecek belgeler ve masraflar hakkında önceden bilgi alınız. Satıcının gerçek malik ya da temsilcisi olduğundan emin olunuz. Konutun bulunduğu bölgenin imar planı size konutun yakın çevresinde gelecekte ne tür değişiklikler olabileceği hakkında fikir verecektir. Bu tür konularda belediyelerin İmar Müdürlüklerinden bilgi alarak konutunuzun bulunduğu bölgenin kullanım özelliklerinin değişip değişmediğini (örneğin kamulaştırma, arazi ve arsa düzenleme ya da kentsel dönüşüm programı kapsamına alınıp alınmadığını) araştırınız. Yeni konut alıyorsanız binada elektrik, su, doğalgaz vb. kullanımı için konut kullanımına geçiş yapılıp yapılmadığını; abonelik yapılmamışsa gerekli koşulların sağlanıp sağlanmadığını sorunuz. İkinci el konutların elektrik, su, doğalgaz, emlak vergisi vb. eski borçları olup olmadığını araştırınız. Apartman/site yöneticisi ile konuşarak binanın ‘yönetim planını’ inceleyiniz: Çöp, temizlik ve ortak yaşam alanları ile ilgili çeşitli hizmetlerin düzenli olarak yerine getirilip getirilmediğini araştırınız. Dükkan, depo gibi ticari kullanıma ayrılmış alanların kullanım amaçlarının belirlenip belirlenmediğini öğreniniz.