Konut Alırken Ekonomik Değerlendirme Nasıl Yapılır?

Konut alımı için yapılacak bir ekonomik değerlendirme yalnızca satış bedeline odaklanmadan, konutta yaşadığınız sürece bütçenizin nasıl etkileneceğini hesaba katan uzun erimli bir değerlendirme olarak görülmelidir. Dolayısıyla yalnızca konut kredilerindeki faiz oranları ya da emlak değerini etkileyen faktörler değil; konutunuza yerleştikten sonra yaşam kalitenizi etkileyen ‘işletme giderleri’ ve konutun bulunduğu bölgedeki ortalama yaşam giderleri gibi faktörler de ekonomik değerlendirmede dikkate alınmalıdır. Konut Harcaması Oranı aylık kredi geri ödemelerinizin (ya da konut edinmek için yaptığınız harcamanın) aylık brüt gelirinizin belirli bir oranını geçip geçmediğini esas alır. Bu oranın genellikle %25-30 civarında olması; aksi halde ödemede güçlük çekebileceğiniz öngörülür. Borç-Gelir Oranı, konut alırken eş-zamanlı olarak eğitim, sağlık, yiyecek, giyim gibi başka harcama kalemlerinizin (borçlarınızın) olduğunu; dolayısıyla toplam borçlarınızın aylık brüt gelirinizin belirli bir oranını aşmamasını esas alır. Bu oranın genellikle %30-40 civarında olması makul karşılanır. Konut kredisi kullandığınızda, faiz ödemelerinin sizi ileriki yıllarda güç durumda bırakmayacağından emin olmalısınız; bunun için sözleşme şartlarını, masraf tutarlarını, erken ödeme cezası vb. koşulları öğreniniz. Kredi kullandığınızda zorunlu deprem sigortası, konut sigortası ve bireysel hayat sigortası gibi sigorta masraflarınızın da olacağını unutmayınız. Ekonomik değerlendirmede özellikle yatırım amaçlı konut alıcıları tarafından kullanılabilecek bir ölçüt kira çarpanıdır. Çevresel ve dönemsel koşullara bağlı olmakla birlikte, bir konutun satış bedelinin genellikle 10 yıllık kira getirisini aşmaması beklenir. Bütün bunların yanında emlak değerini etkileyebilecek imar planı özellikleri ve inşaat yapım izni sayısı (yapı ruhsatları) gibi yerel faktörler ekonomik değerlendirmelerde dikkate alınmalıdır. Konut ile bir yatırım aracı olarak ilgileniyorsanız kentsel ulaşım yatırımlarının (örneğin, yeni yolların ve yol genişletme çalışmalarının) emlak fiyatlarını genellikle artırdığını; buna karşılık konut edinilmesi planlanan bölgede verilen yapı ruhsatlarının fazla olmasının emlak değerlerini düşürebileceğini dikkate alınız. Konut alımı için yapılan ekonomik değerlendirmelerde konut mutlaka yakın çevresiyle birlikte ele alınmalıdır. Konutun enerji, bakım-onarım, aidat gibi işletme giderleri yanında ulaşım, giyecek, eğlence gibi ek giderleriniz olacağını dikkate almalısınız. Aksi halde, sıklıkla yararlanmadığınız çeşitli hizmetler için yüksek aidatlar ödemek ya da aile bütçenizin beklemediğiniz ölçüdeyüksek bir bölümünü ulaşım giderlerine ayırmak zorunda kalabilirsiniz.