Yoksul gıdaya, zengin konuta harcıyor
Türk halkı, en fazla tüketim harcamasını konut ve kira için yapıyor. Harcamalarda gıda ise ikinci sırada geliyor
Türkiye genelinde yapılan toplam tüketim harcamaları içinde en büyük payı yüzde 27.1'le konut ve kira aldı. Gıda ve alkolsüz içecekler yüzde 21.9'la ikinci sırada yer aldı. Ancak, harcamaların dağılımı, gelir gruplarına göre farklılık gösterdi; en alt gelir grubundaki hane halklarının, en üsttekilere göre gıdaya iki kat daha fazla pay ayırdığı belirlendi. Toplam tüketim harcamalarının yüzde 36.1'ini en üst gelir grubundaki haneler gerçekleştirirken, en alt gruptakilerin payı yüzde 9.1'de kaldı. Özellikle, eğitim harcamalarında makasın iyice açıldığı gözlendi.
Hane başına aylık ortalama harcama 1.843 TL Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), yıl boyunca her ay değişen bin 104 hane olmak üzere yıllık toplam 13 bin 248 örnek hane halkına uyguladığı Hane halkı Bütçe Anketi'nin sonuçlarını açıkladı. Anketi geçerli sayılan 10 bin 82 hane halkından derlenen bilgelerle, tüketim harcamaları verilerine ait analiz çalışmaları tamamlandı. TÜİK anketinde 2009 yılında bin 688 TL olan hane halkı başına aylık ortalama tüketim harcamasının 2010 yılında bin 843 TL'ye yükseldiği tahmin edildi. 2010 yılında bu tutar kentsel yerlerde 2 bin 23 TL, kırsal yerlerde ise bin 420 TL olarak hesaplandı. Eşdeğer fert başına aylık ortalama harcama da 759 TL'den 834 dolar olarak açıklandı.
En fazla harcama konut ve kiraya Hane halkı Bütçe Araştırması'ndan elde edilen sonuçlara göre; Türkiye genelinde hane halklarının tüketim amaçlı yaptığı toplam harcamalar içinde en büyük ağırlığı oluşturan konut ve kira harcamalarının 2009'da yüzde 28.2 olan payı, 2010 yılında yüzde 27.1'e geriledi. İkinci sıradaki gıda ve alkolsüz içeceklerin payı da yüzde 23'ten yüzde 21.9'e gerilerken, ulaştırma harcamalarının payı yüzde 13.6'dan yüzde 15.1'e, ev eşyasının payı yüzde 6.2'den yüzde 6.3'e, otel, lokanta ve pastane harcamalarının payı da yüzde 5.2'den yüzde 5.4'e yükseldi.
Giyim ve ayakkabının yüzde 5.1 olan payı değişmedi; alkollü içecek, sigara ve tütünün payı yüzde 4.1'den yüzde 4.5'e çıktı. Harcamalar içinde haberleşmenin payı yüzde 4.2'den yüzde 4.1'e, çeşitli mal ve hizmetlerin payı yüzde 4.1'den yüzde 3.7'ye indi. Kültür ve eğlencenin payı yüzde 2.6'dan yüzde 2.8'e, sağlık harcamalarının payı yüzde 1.9'dan yüzde 2.1'e, eğitim harcamalarının payı da yüzde 1.9'dan yüzde 2'ye yükseldi.
Zengin ve yoksulun harcama şekli farklı
Harcamaların çeşitli alanlara göre dağılımı, alt, orta ve üst gelir gruplarına göre farklılık arz ediyor. Düşük gelirli hane halkları, yüksek gelirli hane halklarına göre gıdaya iki kat daha fazla pay ayırıyor. Gelirden en düşük payı alan ilk yüzde 20'lik nüfus diliminin toplam harcamaları içinde gıda ve içecek ile konut ve kiranın payının 2010 yılında yüzde 31.9'la eşitlendiği görülüyor. En yoksul kesimin harcamaları içinde gıdanın payı önceki yıla göre 2.1 puan düşerken, konut ve kiranın payı 2.2 puan arttı.
En üst yüzde 20'lik gelir grubunda ise konut ve kira toplam harcamalarda yüzde 23.8'le en büyük payı alırken, ulaştırma yüzde 19.6 payla ikinci sırada yer alıyor. En varlıklı kesimde gıda ve içeceğin toplam harcamalar içindeki payı ise yüzde 16.7 ile üçüncü sıraya düşüyor.
Hane halkının temel gelir kaynağına göre tüketim harcamalarının dağılımı incelendiğinde; temel gelir kaynağı maaş, ücret, yevmiye geliri olan hane halklarının yüzde 26.2 ile en yüksek payı konut; en düşük payı ise yüzde 1.9 ile sağlık harcamalarına ayırdığı görülüyor. Temel gelir kaynağı müteşebbis geliri olan hane halklarının harcamaları içinde en yüksek payı yüzde 23.9 ile gıda, en düşük payı ise yüzde 2.2 ile sağlık harcamaları alıyor.
- Etiketler:
Yorum Yaz