TÜİK'e göre konutta işler her gün biraz daha zora giriyor!

TÜİK'in dün açıkladığı yılın ilk yarısına ilişkin inşaat ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi verileri, konut sektöründe işlerin her geçen gün biraz daha zora girmekte olduğunu gösteriyor. Veriler, arz artmadığı, hatta bir miktar gerilediği halde talep yerinde saydığı için dengenin bozulduğunu ortaya koyuyor. Ruhsat ve izin belgesi verilerinin, satılan konut sayısıyla kıyaslanması ise sıkıntının boyutunun daha somut olarak görülmesini sağlıyor.

 

TÜİK verilerine göre, belediyeler yılın ilk yarısında 349 bin daire için ruhsat verdi. Ruhsata bağlanan daire sayısı geçen yılki 276 bine göre yüzde 26 arttı.

 

Geçen yıla göre çok yüksek görünmekle birlikte, 2010'a göre gerçekleşen artış yüzde 13 düzeyinde. Ruhsatlarda bu yıl ortaya çıkan artışta, KDV'de 1 Haziran'dan geçerli olmak üzere yapılan, ancak uygulamasının nasıl olacağına ilişkin belirsizliği halen giderilememiş olan düzenlemenin de kuşkusuz etkisi var. Yine de yüzde 26'lık artış gerçeği ortada duruyor.

 

Ruhsata bağlanan daire sayısında bu oranda artış olurken kullanım izni verilen daire sayısında yüzde 5'e yakın gerileme yaşandı. Geçen yılın ilk yarısında 252 bin olan kullanım izni verilmiş daire sayısı bu yıl 239 bine geriledi. Bu gerilemeye rağmen, 2012-2010 kıyaslamasına göre yüzde 26 artış var.

 

 

Geçen yılın ilk yarısında 252 bin konut bitirilmiş ve kullanılabilir hale gelmişti, sayı bu yıl 239 bine düştü. Yani aslında arzda bir gerileme söz konusu. Bu durum, normal koşullarda fiyatların yukarı gitmesini sağlamalıydı; ancak bir şartla, bu arzı karşılayacak talep varsa…

 

Kullanıma hazır konut sayısı azaldığı halde fiyatlar önemli bir hareket göstermiyorsa, ki göstermiyor, talepte bir sıkıntı var, demektir. Bu sıkıntı da kendini zaten satılan konut sayısının yerinde saymasıyla gösteriyor.

 

Yılın ilk yarısında 202 bin konut satıldı. Kaldı ki, bu konutların bir kısmı ikinci el. Satılan konutların ne kadarının sıfır, ne kadarının ikinci el olduğunun bilinmediğini daha önceki bir yazımızda da vurgulamıştık. Dolayısıyla yine bir ilk altı ayda satılan konutların yarısının, yuvarlatarak söyleyelim, 100 bininin ikinci el, 100 bininin de sıfır konutlardan oluştuğunu varsayalım. Bu durumda kullanım izni verilen 239 bin konutun 100 bini satılmış, 139 bini de konut stokuna eklenmiş demektir. Elbette yapı kullanım izni verilen konut ertesi gün satılmayacaktır; ama tablo da üç aşağı beş yukarı bu şekilde oluşmakta, her geçen gün konut stokuna yenileri eklenmektedir.

 

 

Türkiye, yılın ilk yarısında kullanım izni verilen konutların büyük bölümünü stoka eklemek durumunda kaldı. Peki ilk yarıda rekor düzeye ulaşan ruhsata konu konutlar tamamlandığında ne olacak?

 

İlk altı ayda ruhsat verilen 349 bin konut, duruma göre ortalama bir buçuk yıl içinde tamamlanacak. Bu konutlar bu kez "ruhsata bağlanan" sınıfından "kullanım izni verilen" sınıfına geçecek. Yani arz, asıl o zaman artacak.

 

Peki bu arzı karşılayacak talep nasıl oluşacak ya da oluşabilecek mi? Açıkçası çok zor görünüyor. Dolayısıyla inşaat sektörünü daha da zor günler bekliyor.