Konut arzı giderek artıyor, üç ayda 149 bin konuta kullanım izni verildi!
Dünya Gazetesi Köşe Yazarı Alaattin Aktaş, konut arzının giderek arttığını ve üç ayda 149 bin konuta kullanım izni verildiğini belgeleriyle ele aldı
Sağda solda inşaatlar yükseliyor ve lüks daire kavramının yerini artık rezidans alıyor. Daha lüksü de yapılsın, buna kimsenin itirazı yok da, yeni inşaatlar arttıkça kaygı da artıyor; ya yapılan bu kadar inşaata, daireye alıcı çıkmazsa, diye. Neyse ki, bu inşaatların bir kısmı daha yapılmadan satılıyor. Bu durum ne kadar iyi, tartışılır. Satılan kısım, inşaatın tümünü yapmaya yetecek bir kaynak oluşturuyorsa, yani çarkın
dönmesini sağlayabiliyorsa sorun yok; ama ya toplanan para inşaatın sürmesi için yeterli olmuyorsa... Ve inşaatı yapan şirketin öz kaynağı da yetersizse... İşte dananın kuyruğu o zaman kopuyor. Henüz çok ciddi sorunlar yaşamış değiliz, ama hızla o sürece doğru ilerliyoruz gibi bir kaygı var.
Sağda solda inşaatlar yükseliyor, dedik. İnşaat sektörünün ne kadar canlı olduğunu gözleme dayalı olarak bile ifade etmek mümkün, ama bu durumu ortaya koyan resmi rakamlar da var. Belediyelerin verdiği yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi bu konudaki en somut veriler.
149 bin konuta kullanma izni
Türkiye koşullarında özellikli binalar hariç inşaatların bir-bir buçuk yılda tamamlandığı bilinen bir durum. Bundan dolayı da herhangi bir yıl yapı ruhsatı verilen inşaatlar, genellikle bir yıl sonrasının yapı kullanma izni verilen inşaatlarına dönüşüyor.
Geçen yılın ilk çeyreğinde yaklaşık 145 daire için yapı ruhsatı verilmişti. Bu yılın ilk çeyreğinde ise 149 bin daire yapı kullanma izin belgesi verildi.
İlk çeyrekteki 149 bin dairelik kullanım izni, geçen yılın aynı dönemindeki 116 bine göre yüzde 28'lik bir artış anlamına geliyor. Geçen yıl ise kullanım izni verilen konut sayısı, 2011'e göre yüzde 9.5 artış göstermişti.
Yani ilk çeyrekler itibariyle 2011'de 106 bin, 2012'de 116 bin olan kullanıma hazır hale gelmiş konut sayısı, bu yıl 149 bine çıktı. Bir başka ifadeyle arzda çok belirgin bir artış var.
İşte sorun da burada başlıyor. Arz böylesine artarken, bu arzı karşılayacak talep var mı ya da şimdi yoksa bile yakın gelecekte olacak mı?
Kamuoyu önünde olmayı pek seven bazı müteahhitler milyon dolarlık konutları nasıl peynir-ekmek gibi sattıklarını açıklayarak övünüyorlar. Ama bunlar, çok özellikli konutlar olabilir ve ona göre de alıcısı çıkabilir. Buradan hareketle bir genellemede bulunmak pek doğru olmasa gerek.
Hafiften yanık kokusu geliyor!
Dağ taş konutla doluyor. Pek rezidans sayılmasa da lüks sınıfına giren yeni yapılmış konutlara bakıyorsunuz, bir kısmının doğru dürüst yolu bile yok. Ancak bu, zamanla aşılacak sıkıntılardan sayılır kuşkusuz.
Önemli olan, hep söylediğimiz inşaat mantığının ters yüz edilmesiyle ortaya çıkabilecek sıkıntı. Hani eskiden "yap-sat" mantığı vardı ve işler ona göre yürütülürdü, şimdi bu
mantığın yerini "sat-yap" aldı diyoruz ya, işte sıkıntı da satıp yapamama noktasında beliriyor. Bu konuda çok ciddi bir sıkıntı ortaya çıkmış değil henüz, çıkmasını da temenni eden yok elbette; ama ilk işaretler alınıyor, bazı şirketler yola devam edemiyor.
Ve her zamanki gibi olan vatandaşa oluyor. O yüzden de sektörü iyi bilenler özellikle maket üzerinden konut alınmaması konusunda vatandaşı uyarıyor.
Bu demek değil ki aynı şekilde çalışan tüm şirketler için bir risk söz konusu. Elbette değil. Ancak konut edinmek isteyenlerin görünüşe aldanmamaları ve gerek müteahhitlik
şirketleriyle, gerekse bankalarla yaptıkları sözleşmelerde çok dikkatli olmaları gerektiği vurgulanıyor.
Yeni konutlar hız kesti
Geçen yıl ilk çeyrekte ruhsat verilen 145 bin konuta karşılık bu yıl aynı dönemde 149 bin konut için yapı kullanma izni düzenlendiğinden söz ettik. Yapı kullanma izni verilen konutlara ilişkin sayıda yıldan yıla belirgin bir hızlanma olduğunu da vurguladık. Oysa yeni başlanacak inşaatlara ilişkin yapı ruhsatlarında tersi bir gelişme söz konusu.
Yapı ruhsatı verilen daire sayısı geçen yıl 2011'e göre yüzde 31 artmıştı. Bu yıl ruhsat verilenlerin sayısında geçen yıla göre kaydedilen artış ise yüzde 9.3'te kaldı.
Bu demektir ki, 2014'ün ilk çeyreğinde yapı kullanım izni verilecek konut sayısı 160 bin dolayında oluşacak.
Frene basılıyor, ancak...
Biraz önce de aktardık, yeni inşaat yapımında bir gerileme yok, ancak artış hızında belirgin bir yavaşlama söz konusu ve bu durum gelecek yıllardaki arzın da çok fazla artmaması sonucunu doğuracak. Ama, bir de konut stoku var. Kimilerine göre milyon sınırını çoktan aşmış bir stok...
Bu stokun üstüne her yıl biraz daha ekleniyor. Bu yüzden de özellikli projeler dışındaki konutların fiyatları nominal olarak adeta yerinde sayıyor.
Hele hele ikinci eldeki konutların fiyatı artmak bir yana nominal olarak bile geriliyor. Ama yine vurgulayalım; bulunduğu konum itibariyle çok avantajlı olan bir konut tüm bu değerlendirmelerin dışında. Konut, otomobil değil ki, "Seneye daha iyi modeli çıkar, bekleyeyim" denilsin. Yerinde bir konut için benzerlerine göre daha fazla ödeme bile yapılabilir, yapılıyordur da. Yani bizim değerlendirmemiz ortalama duruma ilişkin, bunun altını bir kez daha çizmekte yarar var.
ALAATTİN AKTAŞ /Dünya
- Etiketler:
- Konut
- Konut Kullanım İzni
Yorum Yaz