Bakanlık yetkisi genişledi iki taraf farklı yorum yaptı
17 Ağustos’ta yürürlüğe giren 648 sayılı KHK, Şehir Plancıları Odası’nın sert eleştirilerine hedef olurken, emlak sektörünün temsilcileri, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın yetkilerinin genişletilmesini kentsel dönüşüm için alınmış en doğru kararlardan biri olarak nitelendirdi
ODA: Yüzde 70 denetim dışı kalır
Özel Çevre Koruma Kurumu'nun görevleri ile devlet taşınmazlarına ilişkin imar yapma yetkisini Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'na devreden Kanun Hükmünde Kararname (KHK), şehir plancılarının büyük tepkisiyle karşılaştı. Şehir Plancıları Odası, hazırladığı raporda, kararnameyle, belediyelerin yüzde 70'inin denetim dışına çıkarıldığını savunurken, öte yandan, yerel yönetimlerin plan yapma, yaptırma, onaylama, proje onaylama, yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi verilmesi gibi görev ve yetkilerine el konulduğunu öne sürdü. Oda, raporda bakanlığın bu haliyle ‘Türkiye belediyesi' olmaya çalıştığını ileri sürdü.
Getirilen düzenlemenin kırsal alanda plansız yapılaşmanın önünü açacağının vurgulandığı raporda plansız ve ruhsatsız yapılaşmanın ülke çapında yaygınlaşabileceği uyarısı da yer buldu. Raporda, kararnamenin yaratabileceği sonuç, “17 Ağustos depreminden daha büyük kayıplara neden olabilir” sözleriyle ifade edildi.
Bakanlığın doğrudan konut yapımına yönelerek ‘İkinci TOKİ' olabileceği eleştirisinin yanı sıra kararnamenin, Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı'na aykırı olduğunun altı çizildi. Raporda Oda'nın karşı çıktığı ana konular şöyle dile getirildi:
ŞEHİR PLANCILARININ ANA ELEŞTİRİLERİ
- Tüm köylerin yanı sıra, belediyelerin yüzde 70'ini oluşturan, nüfusu 5 bin kişinin altındaki belediyelerin içindeki yapılaşmalar da yapı denetim sistemi dışına çıkarılmıştır.
- Köy sınırları içinde ilk ve orta öğretim, sağlık tesisi gibi kamu yararı açısından zorunlu olan yapılar için imar planı yapılması şartı ortadan kaldırılmıştır. Böylece kırsal alanda plansız yapılaşmanın önü tümüyle açılmıştır.
- Düzenleme ile koruma amaçlı imar planlarının yapılmasının zorlaştırılmasının yanı sıra, sit alanlarında plansız biçimde yapılaşmanın da önü açılmaktadır.
- HES projelerini engellediği düşünülen ‘Doğal Sit Alanı' kararları sonrasında, KHK ile sürecin yeniden değerlendirilecek olması, doğa harikası alanlarımız tümüyle yatırımcı şirketlerin inisiyatifine bırakılması anlamına gelebilir.
- Turizmi Teşvik Kanunu uyarınca ilan edilen turizm merkezleri ile kültür ve turizm gelişim bölgeleri kapsamında kalan kısımların Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yatırımcılara tahsis edilmesinin önü açılmıştır.
- Kentleşme Şurası sonucunda elde edilen KENTGES-Bütünleşik Kentsel Gelişme Stratejisi ve Eylem Planı, bir yıl bile dolmadan geçersiz kılınmıştır.
- Ankara Ulus örneğinde olduğu gibi, yargı kararlarıyla koruma amaçlı imar planı durdurulmuş ya da iptal edilmiş alanlarda da koruma bölge kurulu kararlarıyla yeni yapılaşmaların önünü açmaya yönelik düzenlemeye gidilmiştir.
-Belediyelerin ve merkezi kurumların, koruma bölge kurullarında kabul ettiremedikleri bazı kararların Koruma Yüksek Kurulu tarafından görüşülmesi, karara bağlanmasının önü açılmıştır.
SEKTÖR: Geniş yetki dönüşüme hız verir
‘Yetkiler toplanınca az zamanda çok iş yapılır'
Varlıbaşlar Holding Yönetim Kurulu Başkanı Süleyman Varlıbaş, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'na verilen yetkilerin yerinde olduğunu belirterek, “Yetkilerin dağınık olması büyük bir sıkıntı yaratıyordu. Şimdi, az zamanda çok iş yapılır. Aksi durumda tehlike oluşabilir” dedi. Çevre ve Şehircilik Bakanı Erdoğan Bayraktar'ın deneyiminin altını çizen Varlıbaş, kentsel dönüşümün önemine değinerek, “Eski, ruhsatsız binaların yerlerine yenileri yapılmalı. Geleceğimizi güvence altına almalıyız. Yetkilerin toplanmasıyla bu süreç hızlanacak” dedi.
Ehil ellerdeki yetki, hızlı ve doğru bir dönüşüm için şart
Dumankaya İnşaat Yönetim Kurulu üyesi Ali Dumankaya, yaşanan Marmara depreminin ardından halen şehirlerin yüzde 5 oranında dönüşebildiğinin altını çizerek, bakanlığa verilen yetkilerin kentsel dönüşüm açısından bir şans olabileceğini vurguladı. Ehil ellerde toplanan yetkilerin hızlı ve doğru bir dönüşüm sağlayacağını ifade eden Dumankaya, “Olağanüstü hal ilan eder gibi kentsel dönüşüme odaklanmalıyız. Ama, bu yöndeki düzenleme planlı olmalı. Zaten yetkilerin tek elde toplanması kararının da bu nedenle alındığını düşünüyoruz” dedi.
Bölge koruma kurulları sil baştan
Çevre ve Şehircilik Bakanı Erdoğan Bayraktar, tartışma yaratan KHK'nın 51'inci maddesindeki ‘Koruma bölge kurullarının mevcut üyelerinin görevleri bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte sona erer' ifadesi hakkında konuştu. Bakan, Milliyet'e yaptığı açıklamada tüm bölge koruma kurullarına Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yeniden atama yapıldığını söyledi. Bölge koruma kurullarına üye atanmasının Kültür ve Turizm Bakanlığı'nda olduğunu belirten Bayraktar, kendisine iletilen bilgiye göre tüm kurul üyeliklerine atama yapıldığını kaydetti. Bayraktar, koruma kurullarının karar almasında bir sıkıntı söz konusu olmadığını vurguladı.
Elde edilen bilgilere göre, KHK ile bölge koruma kurullarının tüm kararları da Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yeniden değerlendirilecek. Bölge koruma kurullarını yeni baştan şekillendiren madde doğrultusunda bölge koruma kurullarında; arkeoloji, sanat tarihi, hukuk, mimarlık ve şehir planlama dallarından beş temsilci ile YÖK tarafından seçilen iki öğretim üyesi yer alıyor. Bakanlık personeli buraya üye seçemiyor.
MİTHAT YURDAKUL Ankara
KORUMA KURULLARINDA NE OLDU?
1) YÖK atamasına makas
648 sayılı KHK'nın 47 nci maddesi ile 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'nun 55'inci maddesinde değişikliğe gidildi. Böylece koruma bölge kurullarına YÖK tarafından üye atanmasına son verilirken, tüm atamaların bakanlık tarafından yapılmasının önü açıldı.
2) Ağırlık bakanlıkta
Bakanlık bünyesinde ‘Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü' oluşturulurken, Özel Çevre Koruma Kurumu kaldırıldı. Yapılan değişiklikle ağırlık Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'na kaydırılmış oldu.
3) Gözlemciye davet şartı
Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'nun 58'inci maddesindeki değişiklikle bölge koruma kurulu toplantılarına direkt olarak katılabilen meslek odaları, ancak, ‘koruma bölge kurulu müdürlüğünün daveti'yle katılabilecek.
4) Kararlar yeniden alınacak
Doğal sit alanı ve tabiat varlığı olarak tescil edilmiş alan ve varlıklara ilişkin her türlü belge ve varlıkların statüleri en geç 6 ay içinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'na devredilecek.
- Etiketler:
Yorum Yaz