Kentsel dönüşüm yasası ne getirecek?
Gayrimenkul sektörünü olduğu kadar birçok kişiyi ilgilendiren konularda önemli gelişmelerin yaşandığı bir haftayı geride bırakıyoruz. İlk olarak, kentlerimizin kanayan yarası olan ve son yaşanan depremlerle de net bir şekilde ağır bedellerini gördüğümüz niteliksiz yapı stoğunun yenilenmesini zorunlu kılan kentsel dönüşümde önemli gelişmeler oldu.
Gayrimenkul sektörünü olduğu kadar birçok kişiyi ilgilendiren konularda önemli gelişmelerin yaşandığı bir haftayı geride bırakıyoruz. İlk olarak, kentlerimizin kanayan yarası olan ve son yaşanan depremlerle de net bir şekilde ağır bedellerini gördüğümüz niteliksiz yapı stoğunun yenilenmesini zorunlu kılan kentsel dönüşümde önemli gelişmeler oldu.
Konuya el atan Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, maliyeti 400 milyar doları bulacağı belirtilen kentsel dönüşümle ilgili taslağı hazırladı. Birçok önemli noktanın bulunduğu taslakta TOKİ ve Bakanlığa verilen yetkiler dikkat çekici. Bu taslak yasalaşırsa bazı vergi gelirleri ile trafik cezalarının da kentsel dönüşüm için kaynak olarak kullanılması gündeme gelebilecek.
Kentsel dönüşümle ilgili bu adımlar genelde olumlu olmakla birlikte uygulamanın nasıl yapılacağı gidilebilecek yolun mesafesini de gösterecek. Bekleyip göreceğiz. Ama şimdilik bu taslak ilk bakışta üç noktadan eleştirilebilir.
Mesela, TOKİ ve Bakanlığa verilen geniş yetkilere rağmen özel sektörün bu işin içine nasıl katılması gerektiği pek belirtilmiyor. Planlanan dönüşümler mevcutta olduğu gibi TOKİ ve belediyelerin işbirliğiyle yapılırsa pek bir şey değişmeyecek gibi… Bilindiği gibi özel sektör de yıllardır kentsel dönüşüm projelerinin içinde yer almak için önemli çaba harcıyor. Söz ise kamuda... Uygulamada özel sektörün nasıl konumlandırılacağı merak konusu. İkinci olarak ise, dönüşüm için vergilerden alınacak paralar vatandaşların tepkisini çekebilir. Birisi kalkıp da ‘benim paramla başkasının evini nasıl yapıyorsunuz' diyebilir. Konu çok farklı yerlere de gidebilir.
Taslağın bence en hassas noktası ise kentsel dönüşümün yapılacağı alanlarla ilgili. Taslak, kentsel dönüşüm yapılabilmesi için ilk olarak hak sahiplerinin anlaşmasını öngörüyor. Anlaşma olmazsa da kamulaştırma yapılacağı belirtiliyor. Burada anlaşmadan kasıt nedir, bu pek anlaşılmıyor. Vatandaşların ikna olması ve anlaşması için onlara makul çözüm önerileri sunmak gerekiyor. ‘Sen şehir merkezindeki eski evini bana ver, git şehir dışında yeni evde otur' dersen buna yanaşmayabilirler. Kişi bilir ki, şehir merkezindeki evi yıkılınca yerine yapılan epey bir değer kazanacak.
Gündemin bir diğer konusu olan yabancıya mülk satışında ise artık sona epey yaklaşıldı. Sadece dünyadan bir haber olanların ya da onları görmezden gelen zihniyetin karşı çıktığı yabancıya satışta pek sorun olmayacak gibi. Son gelişme ise 2B'lerde yaşanıyor. Bununla ilgili taslak da neredeyse son şeklini aldı. 2B'lerden ‘zengin' olacak çok sayıda kişi var. Aslında bir imar affı olan 2B'lerin yeniden yaşanmaması için yasaları uygulamalı. Yoksa birçok ‘2B zengini' daha karşımıza çıkabilir.
Yavuz Karaman
Yorum Yaz