Bina yapımında büyüme hızı yüzde 12.1!
İnşaat sektöründe 2012'nin, 2011 yılı büyüklüğünün korunduğu bir yıl olması durumunda çimento, inşaat demiri gibi yeni binalara yönelik inşaat malzemelerinin iç talebinde bir gerileme yaşanması beklenmiyor.
İnşaat sektöründe 2012'nin, 2011 yılı büyüklüğünün korunduğu bir yıl olması durumunda çimento, inşaat demiri gibi yeni binalara yönelik inşaat malzemelerinin iç talebinde bir gerileme yaşanması beklenmiyor.
Yenileme talebinin yüksek olduğu seramik, kapı-pencere profilleri gibi ürünlerde tüketici kredilerindeki yavaşlamanın iç talebi geriye çekme olasılığı olsa da bu kaybın özellikle Rusya kaynaklı talep başta olmak üzere ihracat ile telafi edileceği düşünülüyor. Yılın başında, 2012 yılında Türkiye ekonomisinin yavaşlamasına ilişkin beklentiler ışığında inşaat sektörü ve yapı malzemeleri pazarına ilişkin sert iniş tedirginliği ortaya çıkmıştı. Ancak nisan sonu itibarıyla yapı malzemelerinde hem iç talep hem de ihracat göstergeleri sert bir inişten ziyade ekonominin bütünüyle uyumlu kontrollü bir yavaşlamaya işaret ediyor.
Yılın ilk çeyreği mevsimsellik nedeniyle inşaat malzemeleri talebinin en zayıf olduğu dönem. Üstelik bu yıl geçtiğimiz yıla nazaran daha sert geçen kış nedeniyle inşaat üretiminin yavaşladığı ve yapı malzemeleri talebinin geçen yıldan daha da kötü seyrettiği tahmin ediliyor. Buna rağmen Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) açıkladığı Şubat Ayı Sanayi Üretim Endeksinde cam, çimento, seramik gibi taşa toprağa dayalı yapı malzemelerini içeren "Diğer metalik olmayan ürünlerin imalatı" kaleminde 2011 yılının ilk iki ayma göre yüzde 11 civarında gerileme olduğu görülüyor.
Mart ayında üretimin arttığı ve ilk üç ay için bu oranın yüzde 6-7'lere gerilemiş olduğu tahmin ediliyor. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) tarafından açıklanan ihracat velilerine göre, ilk çeyrekte yapı malzemeleri ihracatı değer olarak yüzde 6 civarında arttı. Sanayi üretim endeksindeki gerilemenin büyük oranda sert kış koşullarından düşen iç talepten kaynaklandığı, konut yapımının hız kesmekle birlikte sürmesi ve yapı malzemesi üreticilerinin ikinci çeyrek siparişlerindeki artış göz önüne alındığında iç talep gerilemesinin sınırlı olduğu düşünülüyor.
Konutta yumuşak altyapıda keskin iniş
Yapı malzemelerinde iç talep gerilemesinin tahmin edilenden daha sınırlı olduğunu düşündüren bir veri de geçtiğimiz ay açıklanan İnşaat Üretim Endeksi oldu.
2011 yılının son çeyreğinde Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) büyümesindeki ve toplam inşaat üretim endeksinde buna paralel görülen gerilemeye rağmen bina yapımının canlılığını koruduğu görüldü. GSYH büyüme hızı, son çeyrekte yüzde 5.2'ye, inşaat sektörü büyüme hızı ise yüzde 7'ye düşerken; bina yapımında büyüme hızı yüzde 12.1 oldu. Son çeyrekte inşaat sektörü büyümesini aşağıya çeken faktörün yüzde 8.6 gerileyen bina dışı inşaatlar olduğu görülüyor. Ulaştırma ve enerji projelerinin ağırlık taşıdığı altyapı yatırımlarından oluşan bina dışı inşaat yapımında görülen gerilemede kamunun ekonomiyi soğutma politikasının etkisi yüksek. Ancak özellikle aralık ayında kötü hava koşullan ile yılın son çeyreğinde özellikle Avrupa ekonomilerindeki olumsuz tablonun yarattığı belirsizliklerin özel sektörün yatırım iştahını azaltmasının da etkili olduğu tahmin ediliyor.
Bina inşaatlarına ilişkin öncü gösterge niteliğinde olan "Yapı İzin İstatistikleri", 2011 yılında alınan yeni yapı ruhsatlarının yüzölçümüne göre yüzde 31 gerilediğini ve dolayısıyla 2012 yılında yeni başlayacak bina sayısının azalacağını gösteriyor. Konut kredilerinin seyri de bu yavaşlamayı destekliyor.
Ancak 2011 yılı son çeyrek bina üretim verisi inişin beklenenden daha yumuşak olabileceğini, özellikle 2012 yılının ikinci yansında ivmeleneceği tahmin edilen kentsel dönüşüm projelerinin etkisiyle bina yapımında 2011 düzeyinin biraz üzerine çıkılabileceğini düşündürüyor. Altyapı yatırımlarında ise İzmir-İzmit otoyolu, demiryolu ve liman projeleri başta olmak üzere büyük projelerin bir bölümünün hız kazanacağı ve yine 2011 düzeyinin korunabileceği tahmin ediliyor. İnşaat sektöründe 2012 yılının 2011 yılı büyüklüğünün korunduğu bir yıl olması durumunda çimento, inşaat demiri gibi yeni binalara yönelik inşaat malzemelerinin iç talebinde bir gerileme yaşanması beklenmiyor. Yenileme talebinin yüksek olduğu seramik, kapı-pencere profilleri gibi ürünlerde özellikle tüketici kredilerindeki yavaşlamanın iç talebi geriye çekme olasılığı bulunuyor. Ancak bu kaybın özellikle Rusya kaynaklı talep başta olmak üzere ihracat ile telafi edileceği düşünülüyor.
YAPI MALZEMELERİ İHRACATINDA ARTIŞ VAR TİM verilerine göre, yılın ilk üç ayında yapı malzemeleri ihracatı değer bazında 2011 yılının aynı dönemine göre yüzde 6 arttı. Ürün grupları bazında bakıldığında çimento, seramik, cam gibi taşa toprağa dayalı ürünler geçen yılla aynı düzeyi korurken, inşaat demiri, çelik ürünler ve inşaatlara yönelik madencilik ürünlerinde artış olduğu görülüyor.
Gülay DİNCEL-TSKB İktisat Müdürlüğü Uzmanı/Dünya
Yorum Yaz