Taksim Tünel

Taksim Tünel’in hikayesini biliyor musunuz?

Genel Ayşe Özlem Kuruca 07.02.2015
Dünyanın ikinci metrosu Taksim Tünel’in hikayesi Fransız mühendis Eugene Henri Gavand’ın girişimiyle başlar.
Önemli ve köklü bir geçmişe sahip olan İstanbul'un birçok özelliği de bir o kadar eskilere dayanıyor. Erhan İdiz'in fotoğrafladığı Taksim Tünel olarak bilinen dünyanın ikinci raylı sisteminin hikayesi oldukça etkili.

Gavand, dönemin ticaret ve bankacılık merkezi olan Galata ile sosyal hayatın kalbinin attığı Pera arasında sürekli mekik dokuyan insanları gözlemler ve Yüksek kaldırım Yokuşu ile Galip Dede Caddesine alternatif bir yol düşünür. Bu iki merkezi birbirine bağlayacak asansör tipinde bir demiryolu projesi için Osmanlı Padişahı Sultan Abdülaziz Han`ın huzuruna çıkar, 10 Haziran 1869'da Tünel yapım imtiyazını alır.

İşletme süresi 42 yıl olarak belirlenen Tünel ‘yap-işlet-devret' modeliyle inşa edilir.

Tünel yapım çalışmaları 30 Haziran 1871'de başlar. Temmuz 1872'de İngiliz uyruklu “The Metropolitan Railway Of Constantinople From Galata to Pera” adlı şirketin tescili yapılır.

05 Aralık 1874'de yapımı tamamlanan Tünel'de hayvan taşımalı deneme seferlerinin ardından 10 para yolculuk ücreti karşılığında insan taşımacılığına geçilir.

Tünel, 17 Ocak 1875'te yerli ve yabancı muteber davetli topluluğunun katıldığı görkemli bir törenle hizmete alınır.

İlk yapım maliyeti 180 bin Osmanlı Lirası olan Tünel tesislerinin enerjisi 150 beygir gücünde iki buhar makinesiyle sağlanır.

Tünel, sefere başladığında iki tarafı açık olan vagonlar elektrik olmadığı için gaz lambalarıyla aydınlatılır. 1910'da elektrikli tramvaylara geçiş çalışmaları başlayınca, şirket, 1911 yılında Osmanlı uyruğuna geçer ve “Dersaadet Mülhakatından Galata ve Beyoğlu Beyninde Tahtel'arz Demiryolu” unvanını alır.

Daha sonra devlet tarafından 175 bin Türk lirasına satın alınarak 01 Mart 1939'da millileştirilen Tünel, 16 Haziran 1939'da 3645 sayılı yasa ile kurulan İstanbul Elektrik Tramvay ve Tünel İşletmeleri (İETT) Umum Müdürlüğü'ne devredilir.

İHA

Taksim Tünelin hikayesi Taksim Tünel fotoğrafları Taksim Tünel nerede Eugene Henri Gavand