İnşaatta gözde pazar Irak
Hızla artan petrol gelirlerini alt yapı yatırımlarına ve ithalata yönlendiren Irak, hem kısa hem de uzun vadede Türkiye için, gözde bir pazar niteliği taşıyor
Hızla artan petrol gelirlerini alt yapı yatırımlarına
ve ithalata yönlendiren Irak, hem kısa hem de
uzun vadede Türkiye için, gözde bir pazar niteliği taşıyor.
Irak'ın ileriye yönelik yatırım ve yeniden yapılanma hedefleri, tüm
sektörler için önemli ticaret fırsatları sunuyor. Türk girişimcileri için konut,
kara yolları, demir yolları, sulama sistemleri gibi alt yapı yatırımları ile
özellikle çimento başta olmak üzere, inşaat malzemeleri önemli bir pazar
oluşturuyor.
Irak'ın yeniden inşası için Ulusal Yatırım Komisyonu'nun hazırladığı 750
projenin toplam tutarı ise 600 milyar dolar olarak belirlendi.
İhracatı Geliştirme Etüt Merkezi'nin (İGEME) Irak
raporundan derlenen bilgilere göre, Irak'ta inşaat ve taahhüt sektörü hızlı bir
büyüme dönemine girdi. Günümüz şartlarına uymayan ya da tahrip edilmiş yapıların
yeniden inşa edildiği, inşaat işleri ve inşaat malzemeleri pazarının geliştiği
Irak'ta yürütülen projelerin başında konut gelirken, başlıca alt yapı yatırımları
da su temini projeleri, atık su arıtma tesisi, elektrik santrali, hastane, okul
ve konut inşaatı, kara yolu, hava yolu, köprü ve liman inşaatı alanlarında
yoğunlaşıyor.
Yeniden inşa, onarım ve inşaat projelerinin sayısındaki artış ve
tahminlere göre, bu alanda gerekli yatırım tutarının 100 milyar civarında olması
çimento başta olmak üzere, inşaat malzemeleri ve ilgili iş makineleri ile ekipman
pazarının bu tür projelerle önümüzdeki yıllarda sürekli dinamik kalması
öngörülüyor.
Avrasya Sanayici ve İşadamları Derneği (ASİAD) Ankara Şubesinin "Başkent
ASİAD" dergisinde de yer alan rapora göre, Irak'ta inşaatla ilgili malzemelerin
üretimi için güçlü bir temel mevcut ve Irak hükümeti devlet-özel sektör ortaklığı
kapsamında devlet kuruluşlarıyla işbirliği yapacak özel yatırımcılar aranıyor.
Çelik, çimento, tuğla, cam ve mermer alanında ortaklık fırsatları mevcut
bulunuyor. Sadece Basra'da 44 bin 700 adet yeni konut yapılması, 9 bin konutun da
yenilenmesi gerektiği ve düşük gelirli grup için 4 bin 300, orta gelir grubu için
22 bin 700 ve yüksek gelir grubu için de 17 bin 700 adet yeni konut ihtiyacı
olduğu tahmin ediliyor.
Konut edindirmenin ulusal bir öncelik olduğu Irak'ta bunun için önemli
miktarda özel sektör yatırımına ihtiyaç duyulduğu belirtiliyor. Irak hükümetinin
öncelik verdiği alanlar arasında yol ve demir yolu inşaatı, elektrik üretimi,
iletim ve dağıtım ağları, liman rehabilitasyonu, su ve kanalizasyon arıtma
tesislerinin inşası ve rehabilitasyonu bulunuyor.
Uzun yıllar büyük devlet kuruluşlarının inşaat sektörünü tekeline aldığı,
bununla birlikte Irak hükümetinin sektörün büyük ölçüde özelleştirmesine öncelik
verdiği ve devlet kuruluşlarının yaptıkları işleri üstlenecek yeni özel ortaklar
aramaya başladığı ifade ediliyor.
RESMİ RAKAMLAR, GERÇEĞİ YANSITMIYOR
Irak'ın coğrafi ve lojistik avantajları nedeniyle Türk müteahhitlik
firmaları için büyük bir potansiyel vaat ettiği, bu çerçevede özellikle inşaat
alanında bölgede faaliyet gösteren firmaların sayısının arttığı vurgulanıyor.
Rapora göre, Türk müteahhitlik firmalarının son yıllarda Irak'ta
üstlendikleri işlere ilişkin resmi rakamlar gerçeği yansıtmıyor. Üstlenilen pek
çok projeye ait istatistiki bilginin kayıtlara geçmemesi nedeniyle gerçek
rakamların çok daha yüksek olduğu var sayılıyor.
İlk olarak 1981 yılında Irak müteahhitlik pazarına giren Türk
firmalarının bu ülkedeki faaliyetleri, savaş sonrası dönemde ivme kazanan alt
yapı ve üst yapı yatırımları nedeniyle 2003 yılından itibaren hızlandı. 2007
yılında 545 milyon dolar tutarında 39 adet proje üstlenilirken, 2008 yılında bu
rakam 72 adet proje ile 1,43 milyar dolara ulaştı. Türk müteahhitlik firmaları
Irak'ta 2003-2008 yılları arasında 4,8 milyar dolar değerinde 450'yi aşkın proje
üstlendi. Firmalar, yeniden yapılanma sürecindeki Irak'ta çeşitli konut
projelerinden askeri tesislere, yol, köprü, baraj gibi alt yapı projelerinden
okul, hastane gibi sosyal tesislere pek çok alanda faaliyet gösteriyor.
Erbil'de yeniden yapılanma faaliyetleri hızla devam ederken, şehirdeki
inşaat işlerinin büyük bölümünü Türk firmaları üstlendi. Kuzey Irak'taki 300
civarındaki Türk firmasının 190'ı Erbil'de faaliyette bulunuyor.
RİSKLER
Bu arada, ülkedeki güvenlik sorunları üstlenilen işlerin yürütülmesini
zaman zaman zorlaştırıp kesintiye uğratırken, bölgede gerek yüklenici firma,
gerekse taşeron firma olarak iş üstlenme imkanı artmış olmakla birlikte,
üstlenilen işlerin öngörülen şartnamelere uygun şekilde tamamlanmasında bazı
sorunlar yaşanıyor.
Türk müteahhitlik firmalarının iş üstlendiği en riskli ülkelerden olan
Irak'ta Türk firmaları, güvenlik kaygıları nedeniyle faaliyetlerini daha çok
Kuzey Irak'a yönlendiriyor. Türk müteahhitlik ve müşavirlik firmalarının alacak
talepleri ile hak ediş ödemelerinde geç ödemeler dolayısı ile yaşadığı zararlar
da giderek artıyor. Özellikle bankacılık sisteminin sağlıklı işlememesinden
dolayı hemen hemen tamamı kamu kuruluşu olan işveren idarelerinden alınan
projelerin sürdürülmesinde de zorluklar yaşanıyor.
- Etiketler:
Yorum Yaz