İlhan Tekeli: Kentsel dönüşüm konuta dayalı ekonominin kurtarıcısı olacak!

Tekeli, "Dönüşümde oturanların talepleri değil, elitist -üst sınıfların gecekondulardan kurtulma isteği göz önüne alındı" dedi. İstanbul Tasarım Bienali kapsamında düzenlenen "İstanbul'un Yüzyılı" sergisinin açılışnda konferans veren Tekeli, Türkiye'de kentsel dönüşümün, şeffaf olmayan bir karar sürecinin sonunda, topluma emrivaki yapıldığını ve tepkiyi azaltmak için insanlara deprem üzerinden sunulduğunu kaydetti. Tekeli şöyle devam etti: "Dönüşüm yapılacak mekanlarda oturanların talepleri değil, buranın dışındakilerin, estetik kaygıları destekledi. Yani elitist üst sınıfların gecekondulardan kurtulma isteği. İşin içinde bir de gösterişçi konut ekonomisi var. Konutu, dayanıklı lüks tüketim malı haline getiren kültür. Güçlü GYO'lar eliyle bu kültür besleniyor ve dönüşüme destek oluyor." Türkiye'de normal konut talebinin yılda 400-500 bin civarında olduğuna dikat çeken Tekeli, "Oysa her yıl 800-900 bin civarında inşaat ruhsatı alınıyor. Yani yüzde yüz arz fazlası var. Bu arz fazlasına bir çözüm bulunamazsa ekonomi çökecek. Çevre ve Şehircilik Bakanı '20 yılda 7 milyon konutu gözden geçirmemiz lazım' diyor. 20 milyonu 7 milyona bölünce yaklaşık 300 bin yapıyor. Yani arz fazlasına çözüm, kentsel dönüşüm adı altında yapılacak yık-yap-satla karşılanacak. Konuta dayalı bu ekonomik model çökmesin diye 400 bin konutluk bu arz fazlasına kentsel dönüşümle çare aranıyor" diye konuştu. 

 

Farklı siyasal partileri temsil eden belediyelerin farklı süreçler öneriyor olsa da kentsel dönüşümün gerekliliği konusunda hemfikir olduklarına dikkat çeken Tekeli, sanayi toplumunun tek merkezin egemenliğindeki metropoliten kentlerden, her parçası küreselleşmeyle ilişkilenmiş çok merkezli kentsel bölgelere dönüş yaşadığı söyledi. Tekeli, yeni gelişmelerin kentsel bölge modeline yöneleceğini, Türkiye ekonomisinin gayrimenkul ekonomisine geçiş yapacağını, konutların yatırım aracına dönüşebileceğini, meskun olmadan metruk olan konutlarla karşılaşabileceğini anlattı. 

 

Bienal Danışma Kurulu üyesi Faruk Malhan da "Bienalin 'Musibet' olarak atanan temasına rağmen biz burada 'Nasihat' konuşacağız" dedi. Malhan, önümüzdeki on yılda resmi açıklamalarla 400 milyar dolarlık bir bütçeyi oluşturan kentsel dönüşüm sürecinin önemine vurgu yaptı.