istanbul manzarası

İstanbul’da en temiz hava nerede?

Genel Merve N. Güreş 14.10.2015
Marmara Bölgesi Temiz Hava Merkezi’nin verilerine göre İstanbul'da en temiz hava Şile ve Silivri'de.
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından 13 milyon TL'lik yatırımla kurulan Marmara Bölgesi Temiz Hava Merkezi'nin (MTHM) verileri çarpıcı bir gerçeği gözler önüne seriyor. 11 il ve 39 hava kalitesi izleme istasyonunda yapılan ölçümlemelerin verilerine göre Marmara'da havası en kötü il Edirne olurken, havası en temiz il ise Yalova oldu. İstanbul'un havası AB kriterlerine göre Kükürtdioksit (SO2) bakımında temiz çıkarken, bölgesel bazda en temiz hava Şile'de ölçümlendi.

Marmara Temiz Hava Merkezi'nde yapılan ölçümlemeler hangi illeri kapsıyor?

MTHM'de yapılan ölçümler Edirne, Tekirdağ, Kırklareli, Çanakkale, Balıkesir, Bursa, Bilecik, Sakarya, Kocaeli, Yalova ve İstanbul illerini kapsamaktadır.

Marmara Temiz Hava Merkezi

Türkiye'de başka hangi bölgelerde bu merkezlerden var?

Marmara Temiz Hava Merkezi dışında, tüm Türkiye'yi kapsayacak şekilde 7 adet daha bölgesel temiz hava merkezinin kurulumu devam etmektedir.

  • 2015/7754 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile; Aydın, Denizli, İzmir, Manisa, Muğla ve Uşak illerini kapsayan İzmir merkezli Ege Temiz Hava Merkezi Müdürlüğü,
  • Ankara, Bartın, Bolu, Çankırı, Düzce, Eskişehir, Karabük, Kastamonu, Kırıkkale, Kırşehir, Kütahya, Yozgat ve Zonguldak illerini kapsayan Ankara merkezli Kuzey İç Anadolu Temiz Hava Merkezi Müdürlüğü,
  • Afyonkarahisar, Aksaray, Antalya, Burdur, Isparta, Karaman, Kayseri, Konya, Nevşehir ve Niğde illerini kapsayan Konya merkezli Güney İç Anadolu Temiz Hava Merkezi Müdürlüğü,
  • Amasya, Çorum, Giresun, Ordu, Samsun, Sinop, Sivas ve Tokat illerini kapsayan Samsun merkezli Orta Karadeniz Temiz Hava Merkezi Müdürlüğü,
  • Ağrı, Ardahan, Artvin, Bayburt, Erzincan, Erzurum, Gümüşhane, İğdır, Kars, Rize ve Trabzon illerim kapsayan Erzurum merkezli Doğu Anadolu Temiz Hava Merkezi Müdürlüğü,
  • Adıyaman, Batman, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Elazığ, Hakkari, Malatya, Mardin, Muş, Siirt, Şanlıurfa, Şırnak, Tunceli ve Van illerini kapsayan Diyarbakır merkezli Güneydoğu Anadolu Temiz Hava Merkezi Müdürlüğü,
  • Adana, Gaziantep, Hatay, Kahramanmaraş, Kilis, Mersin ve Osmaniye illerini kapsayan Adana merkezli Akdeniz Temiz Hava Merkezi Müdürlüğü, kurulmuş olup, bu merkezlerin teknik altyapılarının ve ilave istasyonlarının kurulum çalışmaları devam etmektedir.
Merkeze bağlı kaç istasyon var? Nerelerde?

MTHM'ye bağlı 50 istasyon bulunmaktadır. İstanbul'da 13 istasyon, Kocaeli'nde 6 istasyon, Bursa'da 5 istasyon, Tekirdağ'da 2 istasyon, Sakarya'da 2 istasyon, Balıkesir'de 2 istasyon, Kırklareli'nde 2 istasyon, Çanakkale'de 2 istasyon, Yalova'da 2 istasyon, Edirne'de 2 istasyon ve Bilecik'te 1 istasyon bulunmaktadır.

Ölçümlemelerdeki ana başlıklar nelerdir?

Partikül madde (PM10 ve PM2.5), kükürt dioksit (SO2), azot oksit (NO), azot dioksit (NO2), ozon (O3), karbon monoksit (CO) ve uçucu organik bileşikler (BTEX) parametreleri ölçülmektedir.

İstanbul'daki istasyonlar nerede?

Şile, Silivri, Sultangazi, Kağıthane, Sultanbeyli, Esenyurt, Başakşehir, Ümraniye, Mecidiyeköy, Şirinevler, Üsküdar, Kandilli, MTHM Kurum Hizmet Binası (Eğitim amaçlı)

Kandilli'deki istasyonun özelliğinden bahseder misiniz?

Kandilli İstasyonu, MTHM'ye ait gemi emisyonu ölçümü yapan istasyondur. Kandili İstasyonu'nun yeri, İstanbul Boğazı'nın coğrafi yapısına göre gemi emisyonlarının en yoğun olduğu konum göz önüne alınarak belirlenmiştir.

4 TİP HAVA KALİTESİ ÖLÇÜM İSTASYONU VAR

Sınıflandırma neye göre yapılıyor?

Hava kalitesi izleme istasyonları, istasyonların bulunduğu bölgeyi etkileyen baskın hava kirliliği kaynağına göre sınıflandırılmaktadır. Örneğin, trafik kirliliğinin yoğun olduğu bir bölgede bulunan istasyon trafik istasyonu, sanayi kirliliğinin baskın olduğu bir bölgede bulunan istasyon ise sanayi istasyonu olarak adlandırılmaktadır. MTHM'ye ait dört tip hava kalitesi ölçüm istasyonu bulunmaktadır: Endüstriyel, trafik, kırsal ve ısınma.

İstanbul'da trafiğin yoğun olduğu saatlerde ölçümlemelerin rakamsal değeri nedir? Parametrelere göre?

Hava kalitesi izleme istasyonlardan düzenli ve raporlanabilir verilerin alınmaya başlanıldığı 01 Mart 2013'ten bu zamana kadar olan veriler incelendiği zaman;

İstanbul'da trafiğin yoğun olduğu sabah saat 7:00-9:00 saatlerinde NO2 konsantrasyonları;

  • Ümraniye İstasyonu'nda 90 – 100 μg/m3 arasında,
  • Mecidiyeköy İstasyonu'nda 80 – 90  μg/m3 arasında,
  • Şirinevler İstasyonu'nda 70 – 80  μg/m3 arasında,
  • Üsküdar İstasyonu'nda 60 – 70 μg/m3 arasında değerler ölçülmüştür.
  • İstanbul'da trafiğin yoğun olduğu akşam saat 18:00-20:00 saatleri arasında NO2 konsantrasyonları;
  • Ümraniye İstasyonu'nda 110 – 120 μg/m3 arasında,
  • Mecidiyeköy İstasyonu'nda 100 – 110  μg/m3 arasında,
  • Şirinevler İstasyonu'nda 80 – 90  μg/m3 arasında,
  • Üsküdar İstasyonu'nda 60 – 70 μg/m3 arasında değerler ölçülmüştür.

KİRLİLİĞİN İLK NEDENİ BENZİNLİ VE DİZEL MOTORLAR

Trafik kaynaklı emisyonların hava kalitesine etkisi nedir?

Trafiğin olumsuz çevre etkilerinden biri de çevre kirliliğinin en önemli parametrelerinden biri olan, canlıların içinde yaşadığı ortamı oluşturan hava kirliliğidir. Benzinli ve dizel motorların egzoz gazları hava kirliliğine neden olan kaynakların başında gelmektedir. Açığa çıkan bu emisyonlar nedeniyle çevre kalitesi düşmekte, canlıların sağlığı tehlikeye girmektedir. Ayrıca yoğun trafikten kaynaklanan ve kişiler üzerinde psikolojik ve fizyolojik olarak olumsuz etki yaratacak olan diğer bir faktör de görsel kirliliktir.

ARAÇIN YAŞINA VE YAKIT TÜRÜNE BAĞLI

Hava kirletici emisyonlar yoğun trafiğin yaşandığı ana cadde, kavşak ve karayolları etrafında önemli boyutlara ulaşabilmektedir. Ayrıca yer seviyesindeki bu emisyonların dispersiyonu da güç olmaktadır. Araçlardan kaynaklanan başlıca emisyonlar NO2, CO, PM10 ve PM2.5'dur. Özellikle egzoz gazlarından kaynaklanan Partikül Madde (PM) emisyonları az olmasına rağmen içerdikleri ağır metaller nedeniyle insan sağlığını ve doğayı tehdit etmeleri açısından önemle incelenmelidir. Araçlardan kaynaklanan bu emisyonlar aracın yaşı, motorun çalışma devri, çalışma sıcaklığı, ortam sıcaklığı, ortam basıncı, yakıt türü ve kalitesi gibi parametrelere bağlıdır.

Isınmaya yönelik kirlilikte oranlar nedir? Doğalgaz kullanılan ve kömür kullanılan bölgelerde oranlar nedir? Doğalgaz tüketimi kirliliği ne kadar azalttı?

Kentlerimizdeki ısınmadan kaynaklanan hava kirliliği özellikle kış döneminin başlaması ile birlikte artış göstermektedir. Kış aylarında ısınmadan kaynaklanan hava kirliliğinin temel sebepleri; ısınmada kalitesiz yakıtların (kükürt, kül ve nem oranı yüksek kalori değeri düşük kömürler) iyileştirilme işlemine tabi tutulmadan kullanılması, yanlış yakma tekniklerinin uygulanması ve kullanılan kazanların bakımlarının düzenli olarak yapılmaması olarak sıralanabilir. Kış aylarında ısınma amacıyla soba ve kaloriferlerde genellikle odun, kömür, fuel-oil ve doğalgaz yakılmaktadır. Soba veya kalorifer kazan bacalarından çıkan gazlara genel kirleticiler denilmektedir. Bunlar; karbonmonoksit (CO), kükürtdioksit (SO2), azotdioksitler (NOx) ve partikül (is, kurum ve toz) maddelerdir.

DOĞALGAZ KULLANILAN BÖLGELERDE KİRLİLİK BİTTİ

"Yenilenebilir" bir enerji kaynağı olması nedeniyle doğalgaz günümüzde popüler bir enerji kaynağı haline getirmiştir. Doğalgazın en önemli avantajı yanma sonucunda havayı kirleten kükürt ve kükürtdioksitli gazlar çıkarmamasıdır. Bu nedenle doğalgaz, çağımızda yoğun kentleşme ile birlikte ortaya çıkan ve ülkemizde de ciddi bazı sorunlar doğurmuş olan hava kirliliğini gidermede vazgeçilmez bir enerji kaynağı haline gelmiştir. Kış sezonunda hava kirliğinin en büyük nedeni ısınmadır. Isınmaya yönelik hava kirliliğinin en büyük nedeni ise kalitesiz kömür kullanımıdır. Doğalgaz kullanılan bölgelerde ısınmaya yönelik hava kirliliği sona ermiştir.

İstanbul'un havası en temiz semtleri hangileri? İstanbul'un kirlilik oranı en yüksek ilçeleri nereleri?

Hava kalitesi izleme istasyonlardan düzenli ve raporlanabilir verilerin alınmaya başlanıldığı 1 Mart 2013'ten bu zamana kadar İstanbul'da bulunan istasyonlardan elde edilen veriler şöyle;

Marmara Bölgesi'nde havası en temiz olan şehir hangisi?

Hava kalitesi izleme istasyonlardan düzenli ve raporlanabilir verilerin alınmaya başlanıldığı 01 Mart 2013 ten bu zamana kadar Marmara Bölgesinde bulunan illerimizde ölçülen veriler aşağıda verilmiştir.

Hava kalitesi konusunda Avrupa standartları nelerdir?

TEM ve E5 civarında hava kirliliği oranları nedir?

TEM ve E5 kenarında direkt olarak hava kirliliğini ölçüm yapan istasyonumuz bulunmamaktadır. Ancak TEM ve E5 kenarına en yakın olan Hava kalitesi izleme istasyonlardan düzenli ve raporlanabilir verilerin alınmaya başlanıldığı 01 Mart 2013 ten bu zamana kadar olan verilerin ortalaması aşağıda verilmiştir.

Merve N. Güreş/Emlaktasondakika.com

Marmara Bölgesi Temiz Hava Merkezi Çevre ve Şehircilik Bakanlığı