paralel

Darbe girişiminin Türkiye'ye maliyeti 40 milyar lira!

Genel Uğurcan Tokay 17.07.2016
Paralel yapının darbe girişimi doları bir anda 18 kuruş yükseltince özel sektörün dış borcu 40 milyar lira arttı.
Önceki gece yaşanan darbe girişimi bir anda doları 18 kuruş birden zıplatırken, bu gelişme özel sektörün dış borcunun büyük oranda artmasına yal açtı. Dolar kurunda meydana gelen bu hareketlilik sonrası Türk özel sektörün dış borcu kısa zaman zarfında 642 milyar liradan 682 milyar lira seviyelerine kadar yükseldi. 

Türkiye'nin siyasal yaşamında önemli bir kalkışmaya imza atan darbecilerin bu girişimi Türk şirketlerinin hesaplarını, vatandaşların cüzdanlarını da hedef almış oldu. 2.87 liradan, 3.05 liraya kadar çıkan dolar kuru bir anda piyasaları tedirgin etti. Dün sabah saatlerinde artık devletin tüm ülkede kontrolü sağlaması sonrasında da yaşanan sıkıntıların etkisiyle dolar kuru 3 lira düzeyinin üzerinde kaldı. 

Özel sektör borçları

Başarısızlıkla sonuçlanan darbe girişimi sonrası Türk şirketlerinin borcu 1 gecede adeta uçtu. Merkez Bankası'nın (MB) verilerine göre 2016 yılının ilk çeyreği itibarıyla özel sektörün yurtdışından sağladığı uzun vadeli borç miktarı 205 milyar dolara, kısa vadeli borç miktarı ise 19 milyar dolara ulaştı. Yani özel sektörün yurtdışından sağladığı toplam borç 222 milyar dolara yaklaştı. 

Yaşanan kalkışma öncesinde bu rakam 642 milyar liraya karşılık geliyordu. Dün sabah hesaplanan toplam borç ise 682 milyar liralara kadar yükseldi. Böylece darbecilerin birkaç saat içinde Türk özel sektörüne verdiği zarar 40 milyar lirayı aştı.

Vatandaş ATM'leri boşalttı

Darbe girişiminin hemen ardından gece yarısına doğru evlerindeki vatandaşların bir kısmı panikle ATM'lere koştu. Özellikle TRT yayını sonrasında ATM'lerde kuyruklar oluşmaya başlarken, bankalardan limitler dahilinde çekilebilecek en yüksek tutarların çekildiği gözlendi. Bazı banka ATM'lerinin ‘banka kartları'ndan para çekilirken sorun yaşattığı, buna karşılık kredi kartından faiz yükü eklenecek ‘nakit avans' çekerken sorun çıkarmadığı dikkat çekti. 

Vatandaşların kendi banka ATM'leri yerine bulduğu en yakın ATM'den para çekmesi de beraberinde teknik sorunlara yol açtı. Buna karşılık ATM'lerde sabaha kadar para çekimlerinde ciddi sorun yaşanmadığı görüldü. 
Panik havasında sabaha kadar ne kadarlık para çekildiğinin hesabı ise önümüzdeki dönemde açıklanacak veriler sonrası net olarak ortaya çıkacak.

Bakkallar su stoğunu bitirdiler

Gece yarısına doğru yaşanan darbe girişimi o saatlerde açık olan mahalle bakkallarında ciddi hareketliliğe yol açtı. Süpermarketlerin kapalı olmasıyla yoğun ilgi gören bakkallarda en çok 5-10 litrelik su satıldığı görüldü. “1 ayda sattığım suyu 1 saatte sattım” diyen bir bakkal, makarna ve bulgur alımlarının da oldukça yüksek olduğunu söyledi. Bununla birlikte peynir, ekmek, zeytin gibi temel ihtiyaç ürünleri de kısa sürede tükendi.

‘Türkiye çok önemli ülke'

Yaşanan gelişmeler dünya ekonomi basınına da konu oldu. Türkiye'nin stratejik pozisyonuna vurgu yapan uluslararası etkili yayınlar, yaşanan karışıklığın petrol fiyatlarını etkileyebileceğini yazdı. Türkiye üzerinden tankerlerle günde 2.9 milyon varil petrol taşındığı hatırlatılırken, dünya üretiminin yüzde 3'üne gelen bu rakamın yanı sıra Azerbaycan ve İran hatlarının da önemine değinildi. 
Dünyada yaşanan son gelişmeler sonrasında yaşananlardan ‘fayda sağlayacak ülkeler' listesinde öne çıkan Türk ekonomisinin yaşanan bu gelişmeyle bu noktadaki seviyesinin de değişebileceği yazıldı.

Otomobilde full depo dolduruldu

Darbe girişimiyle birlikte vatandaşlar evlerinden çıkarak benzin istasyonlarına giderek otomobillerinin benzin depolarını doldurdu. Benzin istasyonlarında özellikle büyük şehirlerde uzun kuyruklar oluştu. Birçok akaryakıt istasyonunda kredi kartlarından maksimum 50 liralık ödeme alınması sorun yaşatırken, bir şekilde nakit getirilerek tüm depoların doldurulmaya çalışıldığı görüldü.

paralel yapı darbe girişimi darbe girişimi