itü iyb programı

İTÜ'nün İYB programı yenilendi!

Sektörden Haberler Uğurcan Tokay 10.07.2015
İnşaat sektörü çalışanlarına yönelik başlattığı İYB programında İTÜ, yenilemeye gitti.
İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ), programı yenilenen “İnşaat Yönetiminde Bilişim” proje yönetimi yüksek lisans programı ile inşaat sektöründe önemli bir ihtiyacın karşılanmasını amaçlıyor. 15 senedir devam etmekte olan program, öğrencilerin ve diğer sektör çalışanlarının ihtiyaçları doğrultusunda yenilendi ve temel proje yönetimi konu başlıklarının yanı sıra, dünyada son dönemde öne çıkan yapı bilgi modellemesi (BIM), sürdürülebilir yapım ve sözleşme yönetimi konularına ağırlık verdi. Program, Türkiye'de bu alandaki öncü konumunu pekiştiriyor.

Yapı Bilgi Modellemesi (İngilizce adıyla Building Information Modelling - BIM), inşaat sektörünü kökten değiştiren bir kavram. Ancak dünyada yaklaşık on yıllık geçmişe sahip bu kavramın yeteri kadar bilindiğini söylemek mümkün değil. Bu nedenle sektörde BIM uygulamalarını kullanan yeterli sayıda ve nitelikli çalışan bulunduğunu da söylemek zor. Programda yer alan BIM dersi sayesinde öğrenciler BIM konusunda temel bilgilere sahip olacak, örnek bir proje üzerinden BIM uygulamasının nasıl gerçekleştirildiğini öğrenecek ve kendi seçtikleri bir proje ile BIM uygulamasını gerçekleştirebilecekler.

Sürdürülebilir yapım ise inşaat sektörünü günümüzün ekonomik, soysal ve çevresel gereksinimleri ile bağdaştırarak, tasarım ve yapım anlayışımıza önemli yenilikler getiriyor. Başta enerji olmak üzere kaynakların verimli kullanılması, atık üretiminin azaltılması ve çevre standartlarına uyum sağlanması ile yüklenici firmalar uluslararası pazarda rekabet avantajı sağlayabiliyor, kar paylarını arttırabiliyor, itibarlarını ve pazar değerlerini yükseltebiliyor. Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği gibi yerel mevzuatın getirdiği zorunlu uygulamalar da düşünüldüğünde sektörde giderek önem kazanacak bu konu, IYB programında ulusal, uluslararası standartlar ve yüklenici firmalar ile şantiyelerinin yönetimi bağlamında örnek projeler ile işleniyor.

Diğer taraftan inşaat sözleşmeleri ve hak taleplerinin yönetimi, her dönem yüklenici firmalar için en kritik konuların başında geliyor. Türk yükleniciler, önemli pazar payına sahip oldukları başta Ortadoğu olmak üzere yurtdışındaki projelerde ve yabancı finansman ile gerçekleştirilen Türkiye'deki büyük yatırım projelerinde kullanılmakta olan FIDIC vb uluslararası standart inşaat sözleşmeleri ve içerdikleri prosedürleri iyi bilen sözleşme ve hak talebi mühendislerini istihdam etmeye hazır olduklarını çeşitli toplantılarda dile getiriyorlar. Firmalarımızın sahada kazandıkları başarıları sözleşmesel haklarını doğru zamanda doğru şekilde talep ederek masada da pekiştirmeleri için gerekli tüm bilgi ve beceriye sahip profesyonelleri yetiştirmeyi amaçlayan IYB programı, bu alanda sözleşme yönetimi, hak talebi yönetimi, süre uzatımı,  tazminat talepleri ve uyuşmazlık çözümü gibi konularda dersler içeriyor.

IYB programı, katılımcılarına program kapsamında yer verdiği tüm bu yenilikçi konuların bütünleştirildiği bir bakış açısı sunmayı, yalnızca teorik bilgi vermek yerine profesyonel hayatlarında iş süreçlerine doğrudan değer katacak pratik yaklaşımlar da kazandırmayı hedefliyor. Bu kapsamda, örneğin, BIM kullanılan projelerin sözleşme yönetiminde ne tür farklılıklar olduğu, sürdürülebilir yapımda BIM'in kullanım alanları gibi disiplinlerarası konular da programda geniş yer buluyor. Son olarak, isteyen öğrenciler bitirme tezini  belirtilen konularla ile ilgili yaparak bilgi dağarcıklarını genişletebilir ve detaylı bir uygulama da gerçekleştirebilirler.
Yüksak lisans programının ana hedef kitlesi inşaat sektöründe çalışan profesyonel mimar ve mühendisler. Bunun yanı sıra bu konuda kendilerini geliştirmek ve sektöre bir adım önde başlamak isteyen yeni mezunların da katılması bekleniyor. Uluslararası projelerde çalışmak isteyenlerin terminolojiye ve ifade biçimlerine hakim olmalarını sağlamak için eğitim İngilizce olarak sürdürülüyor.

BIM Eğitimi Neden Önemli?

Programda BIM dersi eğitimini veren Doç. Dr. Esin Ergen Pehlevan, konuyu şu şekilde özetliyor: “BIM konsepti Türkiye'ye geç geldi ancak hızla kabul görüyor. Özellikle uluslararası projelerde yer alan inşaat firmalarının BIM konusunu bilen eleman arayışları artarak devam ediyor. Yakın zamanda inşaat sektörünün tüm çalışma sistematiğinin ve yöntemlerinin hızla BIM'e uyarlanacağı bekleniyor. Yenilediğimiz yüksek lisans programı, bu alanda özellikle inşaat sektörü çalışanlarına yönelik bir eğitim verecek şekilde tasarlandı ve sektördeki yetişmiş eleman açığını kapatmayı planlıyor.”

Yapı Bilgi Modellemesi (BIM) binayı henüz sahada fiili olarak yapmadan sanal olarak inşa etmeyi ve karşılaşılabilecek her türlü problemi (farklı elemanların çakışması, işin zamanında yetişmemesi, olabilecek iş kazaları gibi) sanal model üzerinde çözmeyi amaçlıyor. Benzer yaklaşımlar, seri üretim yapan diğer sektörlerde görülebilir, ancak inşaat sektöründe binanın tam teşekküllü bir prototipini yapmak BIM öncesinde mümkün değildi. Bu da inşaatın maliyetinin artmasına, süresinin uzamasına, kalitesinin düşük olmasına ve iş kazaları gibi temel problemlere sebep olmaktaydı. BIM yaklaşımı ile bugün bu sorunların büyük oranda üstesinden gelinmesi mümkün oluyor.

ABD ve Kuzey Avrupa ülkelerinde inşaat sektörünün BIM konseptine geçiş sürecinin öncü adımlarından biri BIM konusundaki yüksek lisans programları olmuştur. Bu programlar sayesinde hem farkındalık yaratılabilmiş hem de sektörün ihtiyaç duyduğu uzman işgücü yetiştirilmiştir. Yeterli sayıda uzman işgücü oluştuktan sonra, kamu projelerinde BIM kullanılması zorunlu hale getirilmiştir. Son 6-7 yıl içinde ABD, İngiltere ve Kuzey Avrupa ülkelerinde kamu projelerinde BIM kullanılmasının zorunlu hale getirildiğini eklemek gerekiyor. Türkiye'de ise henüz böyle bir girişim bulunmamasına karşın son dönemde önde gelen bazı kamu ve özel sektöre ait projelerde BIM kullanılma zorunluluğu getirilmiştir. Ancak bu projelerde yaşanan en büyük zorluk, henüz BIM konseptinin yeterince anlaşılmamış olması ve buna bağlı olarak yetişmiş işgücünün bulunmaması.

Türkiye'de Bir İlk

Türkiye'de BIM, sürdürülebilir yapım ve sözleşme yönetimi kavramlarını birleştirip birbiri ile etkileşimini açıklayan sektör çalışanlarına yönelik bir yüksek lisans programı yok. Program Koordinatörü Dr. Tolga İlter programın detaylarını şu şekilde özetliyor: “Bu programın farkı, temel proje yönetimi eğitiminin yanı sıra uluslararası inşaat piyasasının önemli projelerinde öne çıkan üç ana başlığa odaklanması: BIM, sürdürülebilir yapım ve sözleşme yönetimi. Bu sayede, programa katılanlar uluslararası projelerde kendilerine çok daha kolay pozisyon bulabilecekler.”  

Bu program sayesinde inşa edilecek  yapıların önce sanal BIM modellerinin oluşturulması ve bu modeller üzerinden ilerlenerek maliyet, zaman, kalite kayıpları ciddi oranda düşürülmesi hedefleniyor. İyi bir planlama ve yönetim sayesinde bazı iş kazalarının da önüne geçilebilecek. İnşaat sektöründe çalışan mimar, inşaat mühendisleri, makine mühendisleri, elektrik mühendisleri, diğer uzmanlar ve danışmanların daha verimli çalışması sağlanacak, bu paydaşlar arasında veri paylaşımını kolay ve etkin bir hale getirilecek. Bunun yanı sıra, binayla ilgili tüm veriler BIM modeli ile entegre olarak yapı sahibine teslim edilebileceği için "bina işletmesi" aşamasında da daha verimli ve etkin çalışılmasına yardımcı olacak. İnşaat sektörü ile çalışan tüm tedarikçiler ve alt yükleniciler de BIM'in bu faydalarının yansımalarını kendi alanlarında görebilecek.

itü iyb programı itü inşaat yönetiminde bilişim