beyanname vermek

Evi varken kirada oturan beyanname verecek mi?

Sektörden Haberler Zeynep Karabağ 12.03.2015
Bazen çeşitli nedenlerle kendi eviniz varken başka bir evde kirada oturmak zorunda kalabilirsiniz...
Bu durumda beyanname ve vergi durumunuz ne olacak? 3 bin 300 lirayı aşan konut kira gelirleri için beyanname vermek zorundalar. Ancak gerçek gider yöntemini seçerek, elde ettikleri kiradan, oturdukları evin kirasını indirebilirler ve daha az veya hiç vergi ödemeyebilirler.

Kira gelirlerinin vergilendirilmesinde, kira gelirinin safi tutarının tespitinde (vergi matrahının belirlenmesinde) iki yöntem seçilebiliyor. Bunlardan biri “götürü gider”, diğeri “gerçek gider” yöntemi. Tercih edilecek yöntem, diğerine göre daha az vergi ödemeyi sağlayabiliyor. Bu nedenle gider yöntemi tercihi önemli.

Götürü gider yönteminde belge aranmaksızın kira hasılatının belli bir oranı gider kabul edilirken, gerçek gider yönteminde belgeye dayalı harcamalar dikkate alınıyor. Götürü ya da gerçek gider yönteminin seçimi, kira geliri elde edilen gayrimenkullerin tümü için yapılıyor. Bunlardan bir kısmı için “götürü gider”, bir kısmı için “gerçek gider” yöntemi seçilemiyor.

GÖTÜRÜ GİDER YÖNTEMİ

Kira geliri elde ettiği konut veya işyeri için belgeli gideri olmayanlar için götürü gider yöntemi avantajlı.

Götürü gider yönteminin seçilmesi halinde hiçbir gider belgesi olmadan, istisna tutarını (konutlarda) düştükten sonra kalan tutarın yüzde 25'i “götürü gider” olarak kira gelirinden indirilebiliyor. Ancak, götürü gider yönteminin tercih edilmesi halinde, aradan iki yıl geçmeden bu yöntemden dönülemiyor.

GERÇEK GİDER YÖNTEMİ

Belgeli giderleri, kira hasılatının yüzde 25'inden fazla olanlar için gerçek gider yöntemi avantaj sağlıyor. 

Gerçek gider yönteminde, belgeli harcamaların tamamı (konut kira gelirlerinde istisna tutarına isabet eden kısım hariç) elde edilen kira gelirinden indirilebiliyor. Böylece hiç vergi ödenmemesi veya götürü gider yöntemine göre daha az vergi ödenmesi söz konusu olabiliyor.

Bazı kişiler sahip oldukları konutu çeşitli nedenlerle kiraya verip, kendileri de kirada otururlar. Bu kişiler, 3 bin 300 TL'yi aşan konut kira gelirleri için beyanname vermek zorundalar. Ancak “gerçek gider” yöntemini seçmeleri halinde, elde ettikleri kiradan, kirada oturdukları konut için ödedikleri kirayı indirebilirler. Bu durumda ya hiç vergi ödemez ya da çok az vergi ödeyebilirler.

YENİ ALDIĞI KONUTU KİRAYA VERENLER

Gerçek gider yönteminin seçilmesi halinde, konut olarak kiraya verilen bir adet gayrimenkulün iktisap (edinme) yılından itibaren beş yıl süreyle iktisap bedelinin yüzde 5'i kira gelirinden indirilebiliyor. Ancak bu indirim, sadece konut olarak kiraya verilen bir adet gayrimenkule ait hasılata uygulanıyor ve indirilmeyen kısım gider fazlalığı sayılmıyor. Bu bağlamda, beş yıl içinde aldıkları konutu kiraya verenlerin, gerçek gider yöntemini seçerek, satın alma bedelinin yüzde 5'ini kira gelirinden indirmeleri, böylece vergi avantajı sağlamaları söz konusu. 2010 yılından önce alınan konut için bu avantaj söz konusu değil.

KREDİ FAİZLERİ DE İNDİRİLEBİLİYOR

Kiraya verilen mal ve haklar dolayısıyla yapılan ve bunlara sarf olunan borçların faizleri, gerçek gider yönteminde indirim konusu yapılabiliyor.

Buna göre, banka kredisi ile alınıp kiraya verilen ev veya işyeri için ödenen kredi faizleri, gerçek gider yönteminin seçilmesine bağlı olarak kira gelirinden indirilebiliyor.

 Ödenen kredi faizlerinin, ilk yıllarda yapılan kredi geri ödemeleri içindeki payının yüksek olması nedeniyle, gerçek gider yönteminin seçilmesi halinde hiç vergi ödenmeyebiliyor.

İNDİRİLECEK DİĞER GİDERLER

Gerçek gider yönteminin seçilmesi halinde kira gelirlerinden indirebilecekleri giderler, kirada oturulan ev için ödenen kira bedeli, iktisap bedelinin yüzde 5'i ve ödenen kredi faizleri ile sınırlı değil. Bunların dışında;

 - Kiraya veren tarafından ödenen aydınlatma, ısıtma, su, asansör giderleri,

- Kiraya verilen malların idaresi için yapılan idare giderleri,

- Kiraya verilen mal ve haklara ait sigorta giderleri,

- Kiraya verenler tarafından ödenen emlak vergisi, resim, harç ve şerefiyelerle, belediyelere ödenen harcamalara katılma payları,

- İktisap bedelinin yüzde 2'si kadar amortisman tutarı,

- Kiraya verenin yaptığı onarım giderleri,

- Kiraya verenin ödediği bakım ve idame giderleri,

- Kira ile tuttukları mal ve hakları kiraya verenlerin ödedikleri kiralar ve diğer giderler,

- Kiraya verilen mal ve haklarla ilgili olarak sözleşmeye, yasaya ya da mahkeme ilamına dayanılarak ödenen zarar, ziyan ve tazminatlar,

brüt kira tutarından indirilebiliyor.

İNDİRİLEMEYECEK GİDER NASIL HESAPLANACAK?

Gerçek gider yönteminin seçilmesi halinde, gider toplamının, konut kira geliri istisnasına isabet eden kısmının gider ve indirim konusu yapılamadığını belirtmiştik. Gider ve indirim konusu yapılamayacak gider tutarı aşağıdaki formülle hesaplanacak.

AKLINIZDA BULUNSUN

Eşle birlikte oturulan konut için ödenen kira bedelinin, evlilik birliğinde müşterek bir gider olması nedeniyle, eşlerden biri tarafından ödenen kira bedeli, gerçek gider yöntemini seçen diğer eşin beyan edeceği konut kira gelirinden indirilebiliyor. Çocuğun kiracı olarak oturduğu konutun kira sözleşmesi kira geliri elde eden ana veya babası tarafından yapılmış ve/veya kirası ana veya babası tarafından ödeniyor olsa da söz konusu kira ödemeleri kira gelirinden indirilemiyor.

Hürriyet

beyanname vermek beyan gödemi