Luxist Bahçeşehir 2016 sonunda satışa çıkacak!
Panorama Küçükköy'de metrekaresi 3 bin 500 TL'ye!
Sur Yapı'dan metrekare başına 20 USD kira garantisi!
Levent Ocean Towers için süreç devam ediyor!
Metal Yapı ve Aydınlı Grup'tan Güneşli'de yeni proje

Amerika’daki mortgage krizi çok büyük!

Amerika’daki mortgage krizi çok büyük! 2008 yılındaki mortgage krizi sonrası Amerika'da bankalara geri dönen konut sayısı 6,5 milyonu buluyor. Amerikalı emlak gurusu Dirk Zeller, borcu ödenemediği halde bankaların el koyamadığı 4,5 milyon konutluk daha 'gölge stok' olduğunu açıkladı
 
Yazı Boyutu

2008 yılındaki mortgage krizi sonrası Amerika'da bankalara geri dönen konut sayısı 6,5 milyonu buluyor. Amerikalı emlak gurusu Dirk Zeller, borcu ödenemediği halde bankaların el koyamadığı 4,5 milyon konutluk daha 'gölge stok' olduğunu açıkladı. Ülkesinde yüzde 100 krediyle konut satıldığını belirten Zeller, "Türkiye'de ise alırken yüzde 25 sermaye koyma şartı var. Onun için sizde bizimki gibi bir mortgage krizi olmaz." dedi.

2008 yılında Amerika'da konut kredisi veren kuruluşların bir gecede batmasıyla patlak veren küresel krizin üzerinden 4 yıl geçti. Amerikalı emlak gurusu Dirk Zeller'in anlattıkları Amerika'nın konut kaynaklı krizi henüz atlamadığını ve krizin sanılandan daha derin olduğunu gösteriyor. Zincir emlak komisyonculuğu şirketi Reality World Türkiye'nin konuğu olarak İstanbul'a gelen Dirk Zeller, Türk gazetecilerin sorularını cevapladı.

Zeller'in açıklamalarına göre 2008 yılındaki ödenemeyen konut kredileri sonucu bankaların eline geçen konut sayısı, ülkedeki tüm konut sayısının yüzde 4-5'ine ulaştı. Bu da 130 milyon konutun bulunduğu ABD'de 5,2 milyon ile 6,5 milyon adet konutun ödenemeyen borçlar yüzünden kredinin kullanıldığı bankaların eline geçtiği anlamına geliyor. Şu anda bundan daha büyük problem ise Zeller'in 'gölge stok' dediği 4,5 milyon adetlik konut. Bunlar da 90 gün ve üzeri süre geçtiği halde borcu ödenmeyen ve bankaların eline geçmesi lazım iken bankaların henüz el koyamadığı konutlar. Normalde el konulması gereken bu konutlar için bankalara 3 yıllık bekleme süresi getirilmiş. Batık konut kredilerini ikiye katlayacak kadar büyük 'gölge stok' problemi bir kenarda bekliyor. Dirk Zeller, federal yöneticilerin, örneğin Florida'da olduğu gibi 20 milyar lira kaynak akıtarak evlerin bankaların eline geçmesini önlemeye gayret etmemesi halinde problemin daha erken çözüleceğini söylüyor. Zeller'e göre üç yıllık süre dolsa da borçları ödenmeyecek olan bu evlerin bir an önce sahiplerinin elinden alınıp bankalar tarafından satışa çıkarılması gerekiyor.

Mortgage krizi öncesi, normal ekonomik şartlarda yüzde 1 olan Amerika'daki kredisi ödenemediği için bankaların el koyduğu ev oranı, 2008 yılında birden yüzde 4-5'e çıktı. Zeller, hükümetin, halkı konut almaya teşvik için yüzde sıfır sermayesi olanlara dahi konut kredisi verilebilmesinin yolunu açmasıyla bu noktaya geldiklerini söylüyor. "Yüzde sıfır sermayesi olana yüzde 100 konut kredisi verilmesi dünyada bizden başka ülkede görülmedi." diyen Zeller, bunun sonucu işi-gücü olmayan, elinde birikimi bulunmayan ve borcunu ödeyemeyeceği belli olan kişilere milyonlarca ev satıldığını ifade etti. Türkiye'de ise ticari gayrimenkulde yüzde 50 ve konutta yüzde 25 öz sermayeye sahip olma şartı arandığını belirten Zeller, bu sebeple Türkiye'de, Amerika'daki gibi bir mortgage krizi olmayacağını söyledi.

EVİ SATARKEN DEĞİL ALIRKEN KAZANIN

Amerika'da el konulan 6,5 milyona yakın konut ve el konulma gününü bekleyen 4,5 milyon adetlik 'gölge stok'taki evler dışında, bir diğer problem ise emlak fiyatlarındaki yüzde 50-60 oranındaki düşüş. Bankalar, örneğin 250 bin dolar kredi verdiği bir evi geri alsa da bu konutun değeri 125 bin dolara düşmüş durumda. Amerika'da ortalama ev fiyatının 221 bin dolar olduğunu belirten Zeller, Teksas hariç birçok eyalette fiyatların yarı yarıya ucuzladığını söyledi. Amerika'da ev almak için tarihin en uygun zamanı olduğunu belirten Zeller, "Hem evler yarı fiyatına düştü, hem de konut kredi maliyetleri 1958 yılındaki seviyeye geriledi. Ama alıcı yok." dedi. Zeller kendisi de yakın zamanda 44 bin dolara Arizona'da dubleks bir daire almış. Zeller, Teksas'ta fiyatların değişmediğini, Ayova'da 60-70 bin dolar olan aynı ölçekte bir evin New York'ta 2 milyon dolara kadar çıkabildiğini, Los Angeles'ta ise 1 milyon doları bulabildiğini söyledi. Son iki yılda el değiştiren en pahalı ev ise Los Angeles'ta 120 milyon dolara satılan bir konut. ABD'de şu anda ev sahipliği oranının yüzde 62 olduğunu ifade eden Zeller, kriz öncesinde bu oranın yüzde 69 olduğunu kaydetti. Reality World Türkiye Koordinatörü Mustafa Baygan ise Miami'den ev alan Türklerin pişman olduğunu, çünkü evlerinin ucuzladığını söyledi.

Zeller'e göre bir evi satarken para kazanılmaz, asıl para evi alırken ucuza alarak kazanılır. Zeller, "Kötü bir fiyata aldıysanız, bunu satarken düzeltmek mümkün olmaz. Satarken değil alırken para kazanılır." dedi. Ev alıp-satarken neye dikkat ettiği konusunda Dirk Zeller'in bir diğer tüyosu ise şöyle: "Ben çok kazandıracak olanı değil çabuk satılabilecek olanı tercih ederim." Türkiye'de emlak piyasasının seyriyle Zeller'in yorumu ise şöyle: "Türkiye'de gayrimenkule ciddi talep var. Böyle olduğu sürece bu fiyatlara da bu yansıyacaktır. Konutta her zaman talep arttıkça hep fiyatlar artar, arz attıkça fiyatlar düşer. Sağlam ve hızlı büyüyen bir gayrimenkul piyasanız var. Türkiye piyasası fırsatlarla dolu. Dünyanın birçok ülkesine kıyasla burada çok fazla fırsat var." Zeller, çok güzel bir tatil ülkesi olduğu için Amerikalı zenginlerin Türkiye'den konut sahibi olmayı düşünebileceğini söyledi. Amerika'da faizlerin düştüğünü kaydeden Zeller, yatırım amaçlı olarak da Türkiye'deki konutlara bu amaçla da talep olabileceğini ifade etti. Gayrimenkulün yatırım aracı olması konusunda ise Zeller, "Dünyanın dört bir yanında çok sayıda insan, bu şekilde servetini katlamayı ve milyoner olmayı başarmıştır." dedi.

İbrahim Balta/Zaman

Bu haberle ilgili sorularını Uzmanına Sor
İlgili haberler
Sektörden Haberler
MESA'dan Yassıada açıklaması!
05.02.2016 16:59
MESA, “Demokrasi ve Özgürlük Adası” projesine ilişkin bugün yayınlanan görsellerle ilgili açıklama yaptı.
İstanbul'da en yüksek aidatlar Avrupa Yakası'nda!
05.02.2016 12:07
REIDIN tarafından gerçekleştirilen "Konut Projeleri Aidat Değerleri" araştırmasına göre konut aidatlarında Türkiye rekoru Avrupa Yakası'nın oldu.
Gaziosmanpaşa ve Sultanbeyli’de patlama!
04.02.2016 16:55
İstanbul’un Sultanbeyli ve Gaziosmanpaşa ilçelerinde bugün patlama meydana geldi.
Arap yatırımcılara 2 bin konut daha satılması bekleniyor
04.02.2016 16:45
Tüketici Hukuku Enstitüsü Arap Gayrimenkul Yatırımcıları Komisyonu Başkanı Hüseyin Sami Çaprak, yabancılara konut satışı hakkında bilgiler verdi.
'Konut sektöründe satış rakamı 1,5 milyonu aşacak'
04.02.2016 15:54
Sektör temsilcileri, 2015 yılında bir önceki seneye göre yüzde 10,6 büyüyen konut pazarının 2016'da yüzde 20 büyümesini bekliyor.
Sancaktepe ve Sultanbeyli değerine değer katıyor
03.02.2016 17:39
İstanbul’da devam etmekte olan dev projeler bulundukları bölgeye her geçen gün daha da kazanç sağlıyor.
İzmir'de denize sıfır satılık arsa!
03.02.2016 12:14
Mülkiyeti Seferihisar Belediyesi'ne ait olan yaklaşık 4 bin metrekarelik arsa ihale usulü satılıyor.
Arıkanlı Holding'in kurucusu hayatını kaybetti
02.02.2016 17:52
Yurtiçi Kargo ve MEF Okulları'nın bağlı olduğu Arıkanlı Holding’in kurucusu İbrahim Arıkan hayatını kaybetti.
Eminevim, 291 TL'ye faizsiz ev sahibi yapıyor
02.02.2016 10:31
Eminevim her geçen gün teslimat sayısını arttırarak vatandaşları Türkiye’ nin her yerinden faizsiz ev sahibi yapıyor.
Yazarlar
Sabahattin Arvas
Gayrimenkul sektöründe yeni dönem
Beyhan Cebeci
O ev ayağıma gelecek
Uğurcan Tokay
Y kuşağı diyor ki; 1+1!
Ali Güvenç Kiraz
Kentsel dönüşümde muafiyet ve vergi ödeme sorunu
Uzmanına Sor
Gayrimenkul sektörü ile ilgili her türlü sorunuzu bize iletin uzmanlarımız sizin için cevaplasın.
1000