madencilerin mezarları

Türkiye Soma'nın acısını paylaşmaya koştu

Genel Nafiz Akyüz 13.05.2015
Manisa’nın Soma İlçesi'nde 301 madencinin hayatını kaybettiği facianın yıldönümünde, yürekler bir kez daha dağlandı.

Soma'da geçen 13 Mayıs'ta meydana gelen faicada, 301 madenci hayatını kaybetti. Türkiye'nin en büyük maden faciası olan kaza, tüm vatandaşların da hafızalarına acı olarak kazındı. Facia sonrasında toplumun her kesiminden Soma'ya vatandaşlar akın etti. Burada ailelerin acılarına ortak oldu. Birçok kurum da Somalı işçilerin ailelerine yardımlarda bulundu.

Faciayla ilgili olarak ise tutuklu sanıklar Soma Kömür İşletmeleri A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Can Gürkan, Soma Kömür İşletmeleri A.Ş.Genel Müdürü Ramazan Doğru, İşletme Müdürü Akın Çelik, İşletme Müdür Yardımcısı İsmail Adalı, maden mühendisleri Yasin Kurnaz, Hilmi Kazık, Ertan Ersoy, emniyet teknikeri Mehmet Ali Günay Çelik'in de aralarında bulunduğu 45 sanıkta yargılanmaya başladı.

Her şeyi anlatan tabela

Acının yıl dönümünde Soma'da çekilen bir fotoğraf yaşananları özeti gibiydi... İlçenin girişindeki nüfusu belirten tabelanın altına -301 yazdığı görüldü. 

Türkiye'yi yasa boğan faciada, en büyük acıyı ölen 301 madencinin yakınları yaşadı. Her gün yitirdikleri madenciler için gözyaşı döken ailelerin, acının yıldönümünde buluşma yerleri bir kez daha şehitlerinin mezarlığı oldu. Aileler sabah saatlerinden itibaren, anıtı henüz tamamlanmayan ancak mermerle kaplanmış mezarlarını ziyaret etti. Manisa Büyükşehir Belediyesi'nin her madenci için mermer mezar ve başına da mermer kaide üzerine el fenerleri yerleştirdiği, çiçekler ektiği görüldü. Mezarların başına çöken annelerin, babaların, eşlerin çocukların, bir yıldır yüreklerinde biriken acı, gözyaşı olup şehit madencilerin mezarlarına aktı.

Aileleri, bu günlerinde, Türkiye'nin çeşitli illerinden gelen vatandaşlar da yalnız bırakmadı. Eşi İsmail Cambal'ın mezarının başından ayrılamayan Leyla Cambal, “Bugün çocuklarım okula gitmek istemedi. Bayram gibi hazırlandı. 'Babam için açılış var' dediler. O gün eşimi sapasağlam işe gönderdim. Şu anda olayın oluş saatini sayıyorum. 365 gündür her gün acı hergün gözyaşı vardı" dedi. İşçilerden Uğur Çolak'ın eşi Duygu Çolak ise, “Çocuklarım bugün burada mezarda. Babalarıyla oynamak yerine, onu paçalarından çekmek yerine, mezarındaki toprakla oynuyorlar" dedi. İşçilerden Osman Şam için konulan madenci fenerini arayıp bulduktan sonra olduğu yere çöken anne Suna Şam, bir yandan oğlunun yazılı olan ismini okşadı, bir yandan gözyaşı döktü.

Maden mühendisleri de geldi

Manisa'nın Soma İlçesi'nde 301 madencinin hayatını kaybettiği facianın yıldönümünde, çeşitli meslek odaları da basın açıklaması düzenledi. Ege Linyit İşletmeleri önünden Beşyol Kavşağı'ndaki madenci heykeline çiçek bırakan Türkiye Maden Mühendisleri Odası Genel Başkanı Ayhan Yüksel faciadan sonra siyasi otoritenin olayı trafo patlaması olarak sunduğunu, savcılığın ise sorumluların öldüğünü söyleyip baştan meslektaşlarını suçlu ilan ettiğini söyledi. Ayhan Yüksel, "Ancak TMMOB maden Mühendisleri Odası bu oyunu bozmuştur. Araştırmalarıyla gerçeklerin üzerinin kapatılmasına engel olduk. Ancak gerekli araştırmalar için istediğimiz bilgi ve belgeler, odamıza verilmeyerek araştırmalarını önü kesilmeye, engellenmeye çalışılmıştır. Ancak herkesten kabul gördüğü üzere, kazanını nedenleri, taşeronlaştırma, üretim zorlaması, mevzuattan kaynaklanan esnekleşme ve kuralsızlaşma ile denetimsizleşmedir" dedi.


 
Bu arada mezarlıkta kaymakamlık ve büyükşehir belediyesinin ortak yaptığı anma törenine katılmayacağını açıklayan CHP Manisa Milletvekili Özgür Özel, pahalı mermerlerle madencilerin mezarlarının yaptırılmasının, gerçekleri örtemeyeceğini söyledi. Kendisinin madenci yakınları ve işçilerle ilçe merkezinde etkinlikler yaptıktan sonra maden şehitliğini ziyaret edeceğini açıklayan Özel, "Geçen yıl bu saatlerde işçiler, başlarına gelecekten habersiz olarak çalışıyordu. O günden bu güne hiçbir şey değişmedi. Verilen sözler tutulmadı. Şehit ailerine verilen sözlerin yarısı tutuldu sadece. Şu anda Sadece Soma'da değil Türkiye'de madenlerde çalışan 48 bin işçi, tıpkı buradakiler gibi ölümü bekliyor. Önlemler biran önce alınmalı. Düzenlemeler yapılmalı. Soma olayını araştırma komisyonunun yaptığı öneriler bölümünün kapağı dahi açılmadı. Maden İş Sendikası'nın, Büyükşehir Belediyesi'nin ya da Kaymakamlığın göstermelik törenleriyle, Soma anlaşılamaz. Sorunlar çözülmez" dedi.

 Sendikalardan ortak açıklama

Madenci heykelinin daha sonraki ziyaretçileri ise, DİSK, KESK, TTB ve TMMOB, oldu. Heykele karanfil bırakan sendikacılara CHP Manisa Milletvekili Özgür Özel, CHP İstanbul Milletvekili Melda Onur da destek verdi. Sendika ve meslek odaları adına ortak açıklamayı ise, DİSK Genel Başkanı Kani Beko yaptı. 16 Mayıs'ta yapacakları mitinge, “Ben insanım,. Soma'nın acısını yaşıyorum" diyen herkesi davet ettiğini söyleyen Beko, “Yüzyılın en büyük iş faciasının yıldönümü bugün. Bugün bu acıyı unutturmamak için, böyle acıların bir kez daha yaşanmaması için alanlardayız. Sorumluların görünen bir kısmının yargılandığı Soma davası, kamuoyunu tatmin etmemektedir. Soma gibi bir facia yaşandıktan sonra bile her ay onlarca emekçi iş cinayetlerine kurban gitmektedir. Bu kaza mıdır?, Kader midir? Hayır bu resmen cinayetir. Emekçileri güvencesizliğe, taşeronlaşmaya, denetimsizliğe, teslim edenlerin işlediği cinayet. Türkiye'de özellikle AKP iktidarı döneminde, uygulanan politikalarla üretim, teknik bilgi ve altyapı olarak yetersiz, deneyimi ve deneyimli uzmanı bulunmayan kişi ve şirketlere bırakılmıştır. Soma'da yaşanan kaza değil, cinayettir, 301 madencinin ölümü kader değil katliamdır. Bu katliamın sorumluları halen hesap vermemiştir. Bu kadar uyarılarımızın hiçbirisi dikkate almayan hükümet, 'bu işin fıtratında var' diyerek bilim ve tekniğin karşısında, olduğunu ilan etmiştir. Biz öngörülen ve önlenebilir risklerin ne kaza ne de fıtrat olmadığını biliyoruz" dedi.

Babaları için polis ve avukat olacaklar

Manisa'nın Soma İlçesi'nde 301 madencinin hayatını kaybettiği facianın yıldönümünde, ailelerin ziyaret ettiği şehitlikte, acı da, çocukların isyanı da vardı. Şehit madencilerden Yıldırım Güney'in 11 yaşındaki oğlu Emirhan Güney ile 9 yaşındaki kızı Havvanur Güney, anneleri Kadriye Güney'le birlikte babalarının mezarını ziyaret etti. Ancak iki kardeşi diğer çocuklardan ayıran ise giysileri oldu.
                         
Havvanur Güney, avukat cüppesi, Emirhan Güney ise polis üniforması giyerek mezarlığı geldi. İki kardeş, babalarının ve ölen diğer madencilerin hesabını sormak için avukat ve polis olmak istediklerini söyledi. Anne Kadriye Güney ise, “Eşim çocuklarımızın okumasını istiyordu. Kendisi gibi madenci olmamalarını istiyordu. Hep okumalarını hayal ediyordu" dedi.

Şehit babaya mektup herkesi ağlattı

Madende can veren 301 işçiden birisi olan Ali Yüksel'in kızı Türkan Yüksel de babası için yazdığı mektubu mezarının başına bıraktı. Birçok kişinin okuyup hüzünlendiği mektupta Türkan Yüksel babasına, “Sevgili babacığım, 13 Mayıs'ta içimiz yandı. Ama hala üzgünüz babacığım. Seni çok özledik. Bir Mayıs bayramını, sensiz geçirdiğim için çok üzgünüm. Cezalılar, cezalarını çekecekler. İçinde hiç şüphen kalmasın. Bugün 13 mayıs olayın yaşandığı gün. Bugün ölen abi, dede ve amcaların ellerini öpüyorum. Seni çok seviyorum babacım. Cennette mutlu bir şekilde bizi bekle babacığım. Ben pilot olacağım. Senin yüzünü kara çıkarmayacağım. Söz veriyorum. Seni hepimiz çok özledik baba. İyi ki varsın babacığım. Yeni köpeğim tarçın'ı çok sevdiğini umuyorum" diye yazdı. Türkan Yüksel mektupta ayrıca, kardeşinin, kendisinin annesini ve köpeğin resmini de çizdi.


 Törende gerginlik

Bu arada Manisa Büyükşehir Belediyesi ile Manisa Valliği ve Soma Kaymakamlığı da ortak anma etkinliği düzenledi. Yeni düzenlenen madenci mezarlığının da açıldığı törende, Manisa Büyükşehir Belediye Başkanı MHP'li Cengiz Ergün, Kaymakam Mehmet Bahattin Atçı ve Soma Belediye Başkanı Ak Partili Hasan Ergene, konuşmalarında işçi ailelerin acılarını paylaştıklarını, facianın yıldönümünde ailelere başsağlığı dileklerini yineledi.

 Daha sonra AK Parti Manisa Milletvekili Recai Berber'in kürsüye çıkmasıyla, ortam gerildi. Şehit madenci yakınları, Recai Berber'in konuşmasında, “Biz devlet olarak şehitlerimizin ailelerine gerekli yardımı desteği verdik" sözlerine “yuh" diye tepkilerini gösterdi ve “Burası siyaset yapılacak yer değil. Biz acımızla yanıp tutuşuyoruz. Siz buraya gelip siyaset yapıyorsunuz. Defolun gidin. Bizi yalnız bırakın" dedi. En son olarak söz alan Vali Erdoğan Bektaş'ın konuşması sırasında da, şehit madencilerden birisinin yakını “Siz devlet olarak bize şimdiye kadar bir şey vermediniz. İşten çıkartılan 2831 işçinin, kıdem tazminatlarını ödetmediniz. Siz de Recai Berber gibi, şehitlikte siyaset yapıyorsunuz" dedi. Vali Erdoğan Bektaş konuştuğu sırada ayrıca Birleşik Kamu İş sendikası üyeleri de, protesto amaçlı kulaklarını kapattı.
 
Törenden sonra, protokol üyeleri, mezarları tek tek dolaşıp birer karanfil bıraktı ve yakınlarını kaybeden madenci aileleriyle konuştu.
Öte yandan Kızılay ve değişik kurumlar, Soma'nın değişik noktalarında çocuklara oyuncak, vatandaşlara lokma dağıttı.
 

Madenci aileleri yürüdü

Manisa'nın Soma İlçesi'nde yaşanan facianın yıldönümünde, ölen madencilerin ailelerinin de katılımıyla yürüyüş düzenlendi. Birleşik Kamu İş Konfederasyonu'na bağlı Eğitim- İş Sendikası'nın öncülüğünde düzenlenen yürüyüşe başta ölenlerin yakınları olmak üzere, CHP Manisa Milletvekili Özgür Özel, Birleşik Kamu İş konfederasyonu Genel Başkanı Hasan Kütük ve Sosyal Haklar Derneği Soma Temsilciliği üyeleri de destek verdi.
 
Bugün saat 14.30'da Ege Linyit İşletmeleri (ELİ) Müessese Müdürlüğü önünde bir araya gelen yaklaşık 500 kişi, Beşyol Mevkii'ne yürüyüşe geçti. Bir eylemcinin baret üzerine yerleştirdiği strafor malzemeden yapılı ve üzerinde 'bize nasıl kıydınız' yazılı sembolik tabut dikkat çekti. Baret takan madenci aileleri, üzerinde yakınlarının fotoğraflarının bulunduğu siyah tişörtler giydi. 'Soma işçileri ölümsüzdür' ve 'Soma'yı unutmadık unutturmayacağı' yazılı pankartlar taşındı. Yürüyüşün son bulduğu Beşyol Mevkii'ndeki Madenci Anıtı'na karanfiller bırakan grup, 5 dakikalık oturma eylemi yaptı. Açıklamanın ardından grup, sessizce dağıldı.

 

Kadıköy'deki anma töreni

301 madenci için düzenlenen anmalar sadece Soma ile sınırlı kalmadı. Türkiye'nin dört bir yanında olduğu gibi üniversitelerde de çeşitli gösteriler düzenlendi.

Egedesonsöz

soma yıldönümü 301 madencinin mezarı başında tören