mezar taşları

İstanbul'daki 4 milyon mezar taşına 9 milyar lira harcandı

Genel Emine Pile 31.01.2016
İstanbul'da kayıtlı 4 milyon mezarda iki tane Yavuz Sultan Selim Köprüsü yatırım bedeli tutarında mermer-granit kullanıldı.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Mezarlıklar Daire Başkanı Adem Avcı, 1937'den bu yana tutulan İBB kayıtlarına göre İstanbul'da 4 milyona yakın mezarlık bulunduğunu belirterek, il genelinde 555 mezarlığın İstanbulluların kabristan ihtiyacına cevap verdiğini söyledi.

Şehitlik usulü "mütevazı" mezarların daha makul fiyatlara yapılabileceğini aktaran Avcı, böylelikle katı görünümlü mermer mezar yapılarının azalabileceğini kaydetti. Avcı şöyle konuştu:

"İstanbul'daki mezarlıklarımızdaki mermer üst yapıda harcanan para küçümsenemeyecek derecede büyük. Buna artık israf gözüyle bakabilirsiniz veyahut da ihtiyaç gözüyle de bakabilirsiniz. Ama bence, İstanbul'daki mezarlıklarımızın yeşili bol, çiçeği bol, mermeri az, yani katı taş görünümü daha az, peyzajı daha çok olan 'şehitlik' modeli çok daha güzel olur."

"İki kişilik mezarlarımızı uygulama olarak devam ettiriyoruz"

Medine'deki Cennet-ül Baki Mezarlığı'nın sıradanlığıyla dikkati çektiğini anlatan Avcı, "Orada sadece bir baş taşıyla kabirde yatanlar belli ediliyor. Bir baş taşıyla cenazenin künyesini yazmak suretiyle hepsini sade bir mezarlık haline getirebiliriz ki bu kadar da israftan kaçınmış oluruz" değerlendirmesini yaptı.

Türkiye toprak yapısında bir cenazenin 5 yılda bozulup toprağa dönüştüğünü aktaran Avcı, ilgili yasal mevzuat gereğince 5 yılda bir aynı yere defin yapılabildiğini söyledi.

Mezar alanlarının daha verimli kullanılması için kurum olarak yer yer çift katlı mezar yöntemini uyguladıklarını anlatan Avcı, "Bir mezarı her zaman iki kişilik mezar yeri düşünmek lazım. Aynı aileden vefat eden olunca, bu yeri kullanmakta dinen hiçbir sıkıntı söz konusu değildir ve bu konuda fetva makamları da bu fetvalarını vermişlerdir. Sıkıntı olmadan biz dikey olarak iki kişilik mezarlarımızı uygulama olarak devam ettiriyoruz. Bu da ihtiyaçtır, İstanbul'umuzun ihtiyacıdır" diye konuştu.

Cenaze sahiplerine gösterişli mezarlardan kaçınmalarını öneren Avcı, "Bir mezara büyük paralar harcamaktansa bir Müslümanı bataklıktan kurtarmak çok daha sevap bir iştir diye düşünüyorum" yorumunu yaptı.

İstanbul'un merkezi olmayan bölgelerine yeni defin alanları açtıklarını anlatan Adem Avcı, "Biz İstanbul'da mezar yeri sıkıntısı olduğunu düşünmüyoruz ama İstanbul'un içerisinde mezarlıkların doluluk oranları itibarıyla yüzde 100'e yakın dolduğu için tabii ki İstanbul'un kıyılarına doğru yeni mezar yerleri açmak durumundayız. İstanbul'da vefat eden vatandaşlarımızı bu mezarlıklarda defin yapacağız" ifadelerini kullandı.

"İnsan çürüdükten sonra aynı yere bir daha defin yapılabilir"

İslam Hukuku Profesörü Cevat Akşit ise 1967 yılında uluslararası bir sempozyumda sunduğu mezarlık ekonomisi ve çevresel etkileri konulu araştırmasına göre o dönem Türkiye'de bulunan mezarlıklarda kullanılan mermer taşların 1967 Türkiye bütçesinden fazla olduğunu hatırlattı.

Daha mütevazı mezarlıkların tercih etmesi gerektiğini anlatan Akşit, Müslümanların cenaze konusunda İslami usullerden şaşmaması gerektiğine dikkati çekti.

Prof. Dr. Akşit, 1980-1990 arasında her yıl Paris'e giderek mezarlıklar hakkında araştırma yaptığını belirterek, mezar yeri konusunda doyuma ulaşan şehirler için kanaatlerini paylaştı.

Akşit, Fransa'nın başkenti Paris'teki mezar yeri sıkıntısına ilişkin, "Orada yer sıkıntısı çok daha fazla. Belediye için arazi çok kıymetli. Ölüler için yeni arazi bulamıyor. Cenaze sahibi astronomik bir ücret öderse bir rezidans fiyatına kabir tahsis ediliyor. Bir yandan da ölüleri yakıyorlar, külünü muhafaza edeceği yerler için de çok fazla ücret isteniyor" bilgilerini verdi.

İslam'da beton, mermer ve katlı kabir uygulamasının kabul edilmediğini aktaran Akşit, üzerine defin yönteminin İslami kaideler gözetildiğinde sakıncası bulunmadığını söyledi. 

Kendisinin fetva verecek mevkide olmadığının altını çizen Akşit, katlı kabir uygulaması yerine, cenaze tamamen toprak olduktan sonra üzerine defin yapılabileceğini ifade etti. Akşit şöyle konuştu:

"Karahanlılar devrinde yaşamış fıkıh alimi Serahsi İslam hukukunun temel kitabı Mebsut'u kaleme almıştır. Orada bin sene evvelden yazmış durumu. Raf halinde kabir yapımı caiz değildir. Beton kabir yapmak İslam'da yok. Kur'an-ı Kerim'de 'Biz sizi topraktan yarattık, toprağa döndüreceğiz' ayeti var. Yani öldüğünüz zaman toprağa gömüleceksiniz demek. 

İslam akıl dinidir onun için Allah'ın dediğini yapacağız. Her taraf beton kabir olursa nereden karnımızı doyuracağız, nereden yaşayacak yer bulacağız. Topraktan yaratıldık toprağa döneceğiz. Toprağa gömülünce de her ülkede insanın çürüme süresi farklı. Suudi Arabistan'da 2 senede hiçbir şey kalmıyor gömdükten sonra, Türkiye'de 5 yılda çürüyor. İnsan çürüdükten sonra aynı yere bir daha defin yapılabilir. Bir Müslümanın gömüldüğü yere bir Müslüman daha gömülebilir."

"Kışın mezarlık işleri azalıyor"

Alibeyköy'deki Eriş Mermer'de mezar taşı işleyen zanaatkar Cihan Çetiner ise bir iş başında AA muhabirinin sorularını yanıtladı.

Belli mezarlık modellerinin daha çok tercih edildiğini belirten Çetiner, "Günümüz şartlarında basit bir mezardan örnek verirsek 2.000-2.500 lira arası tutarı var mezarların. Mezarlık işi özel siparişle çalışır. Ölüm zaten hayatın gerçeği. İnsanların cenazeleri oluyor haliyle mezar ihtiyaçları olduğu zaman da direkt bize geliyorlar ya da piyasadaki diğer arkadaşlara geliyorlar. Genelde belli modeller ve bu modellerde ufak değişiklikler isteniyor. Yapılan işçiliğe göre fiyatlar değişiyor. Elimde çalıştığım blok ortalama 6 bin lira. Yazılan yazı, istenen işlemeler fiyatları etkiliyor" bilgilerini verdi.

Cenaze kışın defnedilse bile yakınlarının mezar işleri için yaz aylarını beklediğini anlatan Çetiner, mezar taşı talebinin yaz döneminde daha fazla olduğunu söyledi. Mezar taşı işleyerek geçimini sağlayan Çetiner, yaptığı işe duygusal bakmadığını belirterek, "Kendi cenazeniz olmadıkça duygusal bakamıyorsunuz elinizdeki işe" dedi. 

"Marmara Beyaz" mermer tercih ediliyor

İstanbul Maden İhracatçıları Birliği'nden (İMİB) edinilen verilere göre mezar taşlarında genellikle "Marmara Beyaz" adındaki yerli mermer çeşidi kullanılıyor.

Türkiye dünya mermer rezervinin yaklaşık yüzde 40'ına sahip. Sektörde bin 800 fabrika ölçeğinde tesis, 8 bin de orta ve küçük ölçekli atölye faaliyet gösteriyor.

Yerli firmaların öncülüğünde gelişen Türkiye doğaltaş pazarının yıllık üretimi 11,5 ton milyon seviyesinde.

mezar taşları